Winkelen op Schiermonnikoog, toen en nu

Bron: jaarboek 2015, 't Heer en Feer 


In 2003 schreef Vijlko Lukkien in de Dorpsbode een stukje, waarin hij beschreef hoe hij als kind rond 1960 door zijn grootouders om boodschappen werd gestuurd.


Als ik als kind, in mijn tijd, op zaterdagmorgen om boodschappen werd gestuurd, was je echt niet een, twee, drie weer thuis. De belangrijkste reden hiervoor was dat de weekendboodschappen bij een, in onze beleving toen, eindeloze rij van verschillende winkels gehaald moest worden. Hierbij speelden niet alleen verschillen in prijs-kwaliteitsverhoudingen een belangrijke rol, maar ook een voor mij toen duistere maar menslievende filosofie over spreiding van inkomsten over de verschillende winkeliers.

Maar zeker is, 'boodschappen doen'was in die tijd, net als nu, soms een tijdrovende zaak. In mijn herinnering was Jan IJjes Teertstra, schipper van de reddingboot, met een indrukwekkende lange grijze baard, een van de meest opvallende winkeliers van die tijd. Hij had een klein groentewinkeltje op het westeinde van de Langestreek. Dit was het beste adres, werd ons verteld, voor de echte eilander worteltjes. dit betekende echter niet dat je hiermee 'de afdeling groente en fruit' had gehad. De aardappels werden bij Blaauwwiekel aan de Badweg gehaald, terwijl als het om appels en sinaasappels ging, je naar groenteboer Rense van Dijk tegenover bakker Klontje ging. Maar hiermee was je natuurlijk nog niet klaar.

Kruidenier
Het leukste vonden we om naar het kruidenierswinkeltje van Douwe en Foppe Smids gestuurd te worden, op de hoek van de Middenstreek en het Karelspad. Douwe stond altijd aan de toonbank met daarachter een laag tafeltje waarop de kazen werden gesneden, met op de hoek aan een spijker een niet altijd schone theedoek, waaraan het mes werd schoongemaakt. Stroop kwam toen nog uit een grote ton en Douwe vulde een meegebrachte beker door de stroop, al draaiende, van een grote lepel daarin te laten lopen. En niet te vergeten: kleine maggiflesjes werden bijgevuld uit een in onze ogen megafles. Beiden verpakten suiker, bonen, erwten enzovoort zelf uit grote papieren of jute zakken. De manier waarop Foppe een bruine papieren zak met een pond suiker wist dicht te vouwen, zonder dat er ook maar iets uitrolde, behoorde in mijn ogen tot het hogeschoolwerk van een echte kruidenier. Maar ze namen hun tijd voor alles wat ze deden en dit terwijl onderwijl het dagelijks Eilander nieuws met andere winkelbezoekers werd uitgewisseld. Dat deze gesprekken nogal eens uitliepen, namen we op de koop toe.

Brood en banket
De afdeling 'brood en banket' vroeg zeker op de zaterdagen meer tijd. De voor ons belangrijke strandkoeken werden bij Abma in de Middenstreek gehaald, roggebrood bij Klontje eveneens in de Middenstreek en de bruidsgebakjes voor de zondag bij Tjebbe Smids aan het einde van de Langestreek. Zelfs het bruinbrood en het witbrood plus kadetjes moesten bij twee verschillende bakkers gehaald moesten worden: witbrood, krentenbrood en kadetjes bij bakker Buikema op het hoekje aan de Langestreek en bruinbrood bij bakker Klontje. Maar bij Abma aan de Middenstreek kon je 's morgens vroeg voor 7 uur al terecht om brood te halen voordat we gingen botvissen op het wad. het brood was dan nog warm, wat we heerlijk vonden en het werd aangegeven door het raam van de bakkerij. 

Vleeswaren
'De afdeling vleeswaren'was in mijn kindertijd verspreid over twee slagers. Het was trouwens een tijd waarin zeker ook op het geld gelet moest worden en dit betekende dat voor door de week het gehakt en de braadworstjes bij slagerij De Vries aan de Middenstreek gehaald werden en je voor het weekend naar slagerij Arends aan de Badweg ging om, zoals wij dat noemden 'draadjesvlees' te halen. En dan was er nog een slager: Slagerij Fenenga aan de Reeweg (foto onder).

Zuivel

'De afdeling zuivel', als het ging om melk en boter, betekende een voettocht naar de Badweg, ofwel naar de Toko op de hoek van de Badweg en de Middenstreek of nog verder 'naar de echte melkboer' Eikendal op het duin.

Veel andere zaken die nodig waren in het huishouden werden bij Schut of bij de Toko van Bazuin gehaald, waarbij de verdeling die werd toegepast tussen beide winkels voor mij altijd een raadsel is gebleven.