Schiermonnikoog verandert, maar blijft hetzelfde
Naar een verslag van Jan Dijk


Februari 2006

"De middagbus is voorbij. Het is weer stil geworden bij Van der Werff. Hier en daar zitten mensen in hun eentje met de krant te knisperen of met z'n tweeën te fluisteren. de ballen op het groene laken tikken tegen elkaar aan. Iemand is aan het oefenen en legt de ballen weer terug op de uitgangspositie. De ober in het zwarte pak rammelt met de kopjes en rinkelt met de lepeltjes. De ouwe brompot sluipt binnen in zijn wat flodderige oberpak. Zijn haar als altijd door de war. Hij draait een zware Van Nelle. Kort groet hij, kijkend over de rand van zijn brilletje heen. Hij pakt een kopje koffie en een krant en gaat zitten,  stilte om zich heen verspreidend. Een bleke februarimiddag-zon verlicht een enkel, aloud, met verschoten bruin kleed tafeltje bij het raam..."


Bovenstaande schreef ik in februari 2006. De baas van Hotel Van der Werff, Jan Fischer (foto links), ook wel Jan Blauwpak genoemd, liep toen nog rond in het hotel dat hij schijnbaar voor bijna geen andere reden verliet dan om de mensen van de veerdam te halen, als er een boot aangekomen was. Vroeger per grote zwarte limousine, daarna lange tijd met een oude blauwe Van der Werff-bus.

Fischer is niet meer

Jan Fischer is er niet meer. Hij overleed 31 augustus 2014 op 74-jarige leeftijd. Hij had sinds 1982 de tent gerund op een manier die er voor zorgde dat je kon zeggen 'Schiermonnikoog verandert, maar blijft hetzelfde'. Hij zei daarover bij zijn aantreden in 1982: "Ik zeg niet dat ik zal proberen gelagkamer, eetzaal en lounge te veranderen. Sterker nog, dit blijft zo!"

Met pijn in het hart werden er in 1994 en 2007 toch enkele uitbreidingen doorgevoerd. In 1994 was dat een nieuwe vleugel (exacte kopie van het rechterdeel!) en in 2007 een uitbreiding (geheel in stijl) met onder meer een vergaderzaal. Toen Fischer het hotel kocht had het hotel twee douches en een badkamer.  Er kwam in loop van de tijd bij iedere kamer een badkamer. Maar veel veranderen was niet zo zijn passie. Daardoor liggen volgens mij de verschoten bruine kleedjes ook al sinds mensenheugenis op de tafeltjes in de gelagkamer. in ieder geval sinds mijn geheugenis.

Jan Fischer - op voet van oorlog verkerend met betutteling en bureaucratie - verklaarde eens: "De essentie van een goed hotel is dat er niet te veel regeltjes zijn. Ik heb een bloedhekel aan regeltjes. In ieder hotel waar je komt en waar je vraagt: hoe laat is het ontbijt, krijg je te horen: tot tien uur, of zoiets. Dat vind ik van een belachelijkheid! Wij zijn er toch, wat kan 't nou schelen hoe laat of hoe lang het is".



Een weekje op het eiland

Deze zomer was ik weer even een weekje op het eiland. Het was lang geleden voordat ik er voor het laatst was. Schiermonnikoog was voor mij een soort achtertuin in mijn leven geworden, doordat ik er jarenlang regelmatig heen ging. Alleen of met anderen, in ieder geval met verschillende vriendinnen die een rol speelden in mijn leven. Vooral vanuit Groningen kwam Schiermonnikoog van de Waddeneilanden al gauw in aanmerking als plek om eens een weekendje, ja zelfs enkel maar een dag heen te gaan. Later meestal een (mid) week. Maar regelmatig. Het werd zelfs zo, dat ik van harte welkom werd geheten door een van de obers die er al langere tijd waren, als ik pas na enige tijd weer eens kwam. 'Zo, ben je er weer?'

Deze keer wil ik dat ook uitproberen. Maar ik moet zeggen, er lopen verschillende nieuwe gezichten rond. Slechts een van de 'oude garde'. Hij herkent mij niet zo, maar ik hem wel. Typerend voor de sfeer, zoals ik die ken, komt deze man in de eetzaal in alle rust bij onze tafel staan om uitvoerig uit te leggen waar degenen zijn die wel tot de oude garde behoren en er nog zijn, maar nu niet aanwezig, zoals Durk en Minne. Verder, Fisscher is nogal ziek en vertoont zich niet meer zoveel. Om hen heen rennen de jongere kelners hard om in de volle eetzaal de mensen te bedienen. Zo ken ik het. Een filmische eetzaal met diverse tafels en allerlei mogelijke scheepstaferelen aan de wand, ouderwetse metalen soepterrines op een bijzettafeltje naast waar je zit en een kelner die opschept en open staat voor een grapje of een gesprek. Allemaal in het zwart wit met wit overhemd. Overvloedige Hollandse 3-gangen-pot of enigszins over de grens, maar geen zeer exotische menu's. Niet extreem duur ook. Een feest heb ik het altijd gevonden om hier te eten.

De zwarte limousine en de blauwe bus

Tot slot in verband met Fischer nog een enkele opmerking over zijn gastvrijheid middels het extra laten rijden van gastenvervoer van en naar de veerdam. Oorspronkelijk dus - en die heb ik lang zien rijden - een zwarte limousine. Een taxi die Fischer zelf bestuurde. Dat deed hij trouwens ook de bus, lang nadat die er kwam. Een ouderwetse bus, afkomstig uit Basel schijnbaar. Later zag ik vooral Durk en soms Minne, de vooraanstaande obers van de oude garde, deze bus besturen. Tien jaar reed die bus, tot oktober 2012. Afscheid van de bus. Nu rijdt er een behoorlijk wel modernere bus, maar nog steeds speciaal voor gasten van het hotel.

Schiermonnikoog blijft hetzelfde

Kom je vaker en gedurende langere tijd op het eiland, dan vallen veranderingen op, maar wat hetzelfde blijft is het eiland en zijn schoonheid als zodanig. De prachtige brede, witte stranden waar je eindeloos over heen kunt lopen. De uitgebreide duingebieden met de nodige cranberry-struiken met de oranje bessen. De eindeloze fietstochten die mogelijk zijn. De uiterste rust, zodra je uit het dorp bent en nauwelijks een mens meer tegen komt, de mooie straatjes met eilander huisjes.


Jan Fischer is op zijn verzoek begraven op het eilander kerkhof 'Vredenhof' naast het graf van Sake van der Werff, de   voormalige eigenaar en naamgever van het hotel.  De dochter van Jan, Charlotte, heeft nu de leiding over het hotel.
Website Hotel Van der Werff.

De uitgebreide geschiedenis van Hotel Van der Werff is prachtig omschreven in het boek 'Hotel Van der Werff - Anno 1726', geschreven door Wim Wennekes en Durk Reitsma. ISBN 978-90-818186-1-2.