In-geijzeld op het eiland
Janneke van der Veer - 3 februari 2016


De week dat wij in-geijzeld raakten op Schiermonnikoog, keerden de monniken er terug. Het grote, oude klooster in Diepenveen was te groot geworden. Ze wilden oude ballast afwerpen en ruimte maken voor een nieuwe start. "De stilte en de eenvoud van het eiland, de natuur, de zee en het strand passen naadloos bij onze leefwijze als gemeenschap van monniken en maken het leven met God nog intenser", schrijven de monniken op hun website. Een paar dagen voordat wij naar het eiland vertrokken verdiepten wij ons in hun leven met de mooie documentaire 'De terugkeer van de monniken op Schiermonnikoog' gemaakt door Anne Christine Girardot. Ik heb vaak aan ze gedacht tijdens onze vakantie.


Elk jaar gaan wij in januari naar het eiland. We kijken terug op het voorafgaande jaar, en houden even stil om het nieuwe jaar fris te beginnen. De aanwezigheid van de monniken had het eiland een beetje veranderd. Alsof hun bidden de stilte indringender maakte dan anders. Daarbij hadden de eilandbewoners zich binnen teruggetrokken vanwege de kou, sneeuw en ijzel. Toeristen bleven thuis, onszelf daargelaten.

Onze gewoonte om af te reizen naar het eiland is me dierbaar. Dit jaarlijkse ijkpunt doorkruist de chronologische tijdsbeleving. Eenmaal weer op het eiland, voelt de vorige vakantie dichterbij dan een werkdag vorige week. Alsof een plek je ervaringen kan opslaan; je hoeft alleen maar terug te keren om ze weer op te halen. Zo terugkijkend valt me op hoeveel er in ons leven is veranderd sinds ons vorige bezoek. Die veranderingen in onze levens spiegelen zich in het ritme van onze vakantiedagen. Veel praten of juist weinig, korte of juist hele lange wandelingen, eten binnen of buiten de deur - het hangt af van hoe we ervoor stonden het afgelopen jaar.

Opvallend afwijkend was dit jaar mijn leeszin. Zoals altijd had ik een groot aantal romans meegenomen - voor mij vakantie bij uitstek. Romans helpen me na hectiek weer contact te zoeken met mijn binnenwereld. Maar ondanks de perfecte omstandigheden voor een lange middag lezen, kwam ik er nauwelijks aan toe. Ik had gewoonweg geen zin me te verdiepen in een verzonnen leven. Tot voor kort kon ik me nooit verplaatsen in mensen die zich liever wenden tot de compactheid van poëzie, die alleen non-fictie lezen. Maar nu, door de grijsheid en de stilte van het eiland, leek me zo'n dik pak papier met verzonnen levens ondoordringbaar.

Achteraf denk ik natuurlijk dat het komt door de monniken. In mijn beleving toverden ze het eiland om tot een klooster. De natuur, een verblijf van stilte, eenvoud en rust. Dan zijn romans even overbodig.