- Gastvrijheid & nieuw perspectief
    Marianne van Waterschoot


Veel mensen kennen Schiermonnikoog als het eiland waar presentator Leo Fijen de succesvolle RKK-serie 'Het Eilandgevoel' maakte. Ik wil meer weten over de kleine katholieke meest noordelijke geloofsenclave van Nederland. Buiten het hoogseizoen nemen gemiddeld tien tot twintig mensen deel aan de zondagochtendviering in de Sint-Egbertkapel. Hoe kan zo'n kerkje blijven bestaan? Wie zijn de voorgangers? Is er sprake van een oecumenische interactie? Wat betekent de vestiging van de monniken op het eiland? Ik leg ik mijn vragen voor aan voorganger Mieke Thijsseling, die me doorverwijst naar beheerder Wil Veldhuis. 


Mijn eerste vraag aan Wil: Hoe ben je op Schier terecht gekomen?

Wil Veldhuis (1942) wijst me gelijk terecht: "Schier-monnik-oog! Zo heet het eiland. ik ben van huis uit katholiek, geboren in Groningen. Na de middelbare school volgde ik de opleiding Kinderbescherming-A in Haarlem en mijn verpleegstersopleiding in Groningen. Voor mijn afrondende jaarstage ging ik naar het Sint Egbert koloniehuis op het eiland. In dat rooms-katholieke kindertehuis - en in het protestantse Elim - konden arbeiderskinderen uit grote steden voor een periode van zes weken tot drie maanden op verhaal komen. Je moest katholiek zijn om daar te mogen werken. Ik ontmoette er mijn man Koos, die met zijn vader voor het onderhoud van het koloniehuis verantwoordelijk was. Koos werd katholiek, we trouwden in 1964 en bleven op het eiland".

"Mijn tijd in het koloniehuis heeft grote impact op me gehad. De Katholieke Raad voor Kinderuitzending in Den Bosch bepaalde welke kinderen er naar het eiland mochten. Alles in het koloniehuis verliep volgens een strakke discipline, maar dat moest ook wel. Er waren 45 zusters (verpleegsters en verzorgsters) voor soms wel 360 kinderen. en je moet het natuurlijk ook in de tijd van toen zien. De kinderen kwamen niet alleen om gezondheidsredenen naar het eiland. Er waren gezinssituaties waar je stil van werd". Wil staart voor zich uit. "Ik heb daar met plezier, maar vooral met veel toewijding gewerkt".

En met diezelfde toewijding werk je nu ook samen met je man in en voor de Sint Egbert?

"Jazeker. We hebben de taken verdeeld; Koos zorgt voor een goed onderhoud en een schoon kerkgebouw. Ik ben meer van het organiseren en enthousiasmeren. Vroeger was ik in staat om op Kerstavond iedereen zelfs van het strand naar de kapel te slepen. Nu ben ik wat milder geworden".

Wil lacht met haar hele gezicht, terwijl ze me een vriendelijke stomp tegen mijn schouder geeft. Zij oogt jonger dan haar jaren. Ik krijg een rondleiding in de kerk. En wat me direct opvalt is het dak, dat er als een omgekeerde boot uitziet.

"Dat klopt, de vorm weerspiegelt de verbondenheid met het eiland en zijn bewoners. En de geborgenheid, de gastvrijheid die we hoog in het vaandel hebben staan. Onze kerk is een gastvrije ruimte, een plaats die iedereen ontvangt, ongeacht achtergrond of geloof". Zij wijst me op de bijzondere kruiswegstaties; op elke afbeelding staan kinderen. "Dat refereert aan het oude koloniehuis. Voorganger Mieke Thijsseling heeft er ook een boek over geschreven".

"Al loopt de kerkgang hier ook terug, dat betekent niet dat mensen niet langer gelovig zijn. Als het nodig is, zijn ze er voor elkaar. Onze voornaamste inkomstenbron wordt gevormd door giften van gasten en donateurs. Een enkele keer ontvangen we een legaat. Dat geld is hard nodig. Kijk eens hoe mooi het altaar inmiddels is opgeknapt. Door subsidie. Van een broer van de vorig jaar in Syrië vermoorde Jezuïet Frans van der Lugt hebben we twee altaarkleden cadeau gekregen, Syrische kleden, rijk geborduurd. De broer en zijn vrouw hebben een vakantiehuis hier vlakbij. Prachtig toch, dat zij ter nagedachtenis aan hun broer, ons die mooie kleden geschonken hebben".

Zijn hier oecumenische of interreligieuze activiteiten?

"Er zijn oecumenische vieringen en bijeenkomsten, maar dat beperkt zich hoofdzakelijk tot katholiek en protestant samen. We krijgen eigenlijk geen verzoeken of bezoeken van buitenkerkelijke groepen. Er komt wel een een groep voor bezinning. Die plannen dan een moment in de Sint Egbert. Ze branden een kaarsje bij Maria, zijn een tijd stil of bidden samen. Blijkbaar hebben mensen behoefte aan dit soort rituelen. Bij voorkeur op een daarvoor geschikte plaats. Die context blijkt dan toch voor meerwaarde te zorgen. Er komt af en toe ook wel eens een heel ziek iemand die dagelijks te communie wil gaan. Als er een pater op het eiland verblijft, verzorgt die dat. En als er niemand anders beschikbaar is, dan doe ik het zelf. Een paar jaar geleden kregen we de vraag van een gereformeerde jonge man, die orgelexamen moest doen. Of hij bij ons mocht oefenen. Ik heb hem de sleutel van de kerk gegeven. Tijdens zijn verblijf ging hij daar elke dag een paar keer heen en hij is geslaagd voor zijn examen!"

Is de Sint Egbert een katholiek baken?

"Zo zou je dat kunnen zeggen ja. Maar ook een historisch interessant gebouw. Voor mij is het, om maar in 'de vuurtorentaal' te spreken, een geloofslicht op het eiland, dat als de donkerste plek van Nederland geldt. En zo'n baken moet het ook blijven. We prijzen ons gelukkig met de paters die hier nog steeds voorgaan op zondagen. En het is natuurlijk fantastisch dat Mieke Thijsseling - in het dagelijks leven docent wiskunde in Groningen - veel van de vieringen voor haar rekening neemt. Ik ben dankbaar voor deze mensen. Het gegeven dat er vier monniken op het eiland zijn komen wonen geeft ook weer hoop en perspectief mee. De vestiging van de monniken geeft, zeker gezien de naam en de daaraan verbonden historie, extra cachet aan ons eiland en aan onze gemeenschap".

Foto onder: De kapel in vroeger tijden.


Sinds 1 mei 2016 stellen de eilander monniken hun diensten in de St. Egbertkapel aan de Badweg voor iedereen open. Weet u welkom. De diensten zijn er iedere dinsdag, woensdag en donderdag.

18.30 - 19.00 uur: Stilte 
19.00 - ca. 19.30 uur: Vespers. Aansluitend tot 19.30 uur stilte.
19.30 - ca. 19.50 uur: Completen