Een bunker op het mooiste duin
Wandeling - Tekst: Hans Marijnissen

Drie keer raden waarom de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog hun bunkercomplex De Wassermann op deze duintop hebben 'geplant'. Wat een uitzicht! Als je eenmaal op deze betonnen kathedraal bent geklommen, kun je heel Schiermonnikoog overzien. Met in het zuiden het Wad, in het noorden het strand en in het westen het dorp. De witte vuurtoren glinstert in de zon.


De Wassermann was in de oorlog ook een echte 'uitkijktoren'. Niet dat de militairen met de verrekijker naar de horizon tuurden om te kijken of er nog Britse schepen en vliegtuigen aankwamen.

De bunker die bijna geheel in het Poelsmansduin was verstopt, moest een veertig meter hoge mast krijgen, zodat de Duitsers daar een heel moderne radar op konden aansluiten. Zo konden ze de schepen en vliegtuigen al van 300 kilometer ver zien aankomen en een tegenaanval voorbereiden. Maar de Nederlanders die de toren en de bunker moesten aanleggen, hebben het niet zover laten komen. Ze 'saboteerden' de radar. Het verhaal gaat dat zij bij de aanleg het met de hand geschreven cijfer 1 op de bouwtekening expres verkeerd hebben gelezen , en net deden of hier het cijfer 7 stond. 

Daarom werd de mast op alle mogelijke punten te groot, en kon hij toen de bunker af was met geen mogelijkheid aan het dak worden vastgemaakt. De bunker heeft dus nooit met radar gewerkt.

In de Nederlandse duinen zijn vaak bunkers te vinden, of stukken beton die ooit onderdeel van bunkers zijn geweest. Veel bunkers zijn namelijk in de jaren na de oorlog opgeblazen. Al die betonnen gevechtsposten maakten in de oorlog deel uit van een lange verdedigingslinie, die liep van de kust van Noorwegen tot in Zuid-Frankrijk.

Die Atlantikwall, zoals die linie heette, moest voorkomen dat de bevrijders via de kust de aanval op de Duitsers konden openen. De linie van wel 14.000 bunkers liep ook door op de waddeneilanden en de Wassermann was het belangrijkste bolwerk op Schiermonnikoog.

Het was de bedoeling dat de gegevens die de radar op de Wassermann had moeten oppikken, naar een bunker verderop werden gestuurd, vlak naast strandtent 'De Marlijn'. Verder was er een heus bunkerdorp. Veel bunkers zijn opgeblazen en een paar liggen er onder het zand. Een van de hoofdbunkers is nu ingericht als museum. Daar stond vroeger een glazen tafel in waarop lampjes lieten zien waar de Duitse en Britse vliegtuigen waren. Die tafel heeft de oorlog niet overleefd, maar is later wel nagemaakt.

De wandeling zoals u op het kaartje ziet komt langs dit museum.


Meer over deze bunker?  Klik hier.