- Info-pagina: Boren naar gas bij Schiermonnikoog? NEE! 


- Aanleiding en aanbieden van petitie

Minister Kamp heeft het Franse bedrijf Engie toestemming gegeven om proefboringen naar gas te doen nabij Schiermonnikoog. En dat terwijl er een nieuwe Mijnbouwwet in de maak is, die toestemming voor boren naar gas in kwetsbare natuurgebieden moeilijker maakt. Die Mijnbouwwet werd op 29 juni in de Tweede Kamer behandeld. Een belangrijk moment voor de Waddenzee. Het is belangrijk dat bescherming van mens, milieu en maatschappij wordt opgenomen in de nieuwe wet. Dat vindt de Waddenvereniging, maar ook heel veel andere natuur- en milieuorganisaties, belangengroepen en Kamerleden. Als zulke redenen in de wet worden opgenomen, zal mijnbouw in en bij het Werelderfgoed Waddenzee, maar ook in andere kwetsbare gebieden een stuk lastiger worden.

Gehuld in monnikspijen ging een delegatie van het eiland op 29 juni in stille tocht naar het Binnenhof. Op het plein voor de Tweede Kamer boden tegenstanders van de proefboringen, verkleed als monnik, de verzamelde handtekeningen aan aan leden van de Kamer.



- Actie coördinator Thom Verheul:
"We hebben een goede actiedag gehad in Den Haag. Vanuit de leden de Werkgroep Horizon Schiermonnikoog veel dank aan allen die mee waren of anderszins ons hebben gesteund bij deze bliksem actie." 

 

Winstpunten:

Meer aandacht voor de plannen voor gasboringen Schiermonnikoog en Terschelling.

Een verscherping van de stellingname van de betrokken gemeenten en van de Wadden als geheel en provincie.

Meer onderlinge solidariteit en vergroting van ons netwerk

Een verbond van alle betrokken organisaties

Verscherping van de standpunten in de Tweede Kamer.

 

Minpunten:

Het plan voor de proefboringen van Engie staan nog recht overeind.

De reacties van J.C. Vos en PvdA gaan richting een onderscheid tussen de Wadden en de grensstroken van de Wadden, zoals Schiermonnikoog. Mogelijk wordt schuinboren vanuit zee een sluiproute die de PvdA de multinationals gaat aanreiken.  


- Krisis- en Herstelwet
De Tweede Kamer zet weliswaar een streep door het aanboren van nieuwe gasvelden onder de Wadden.maar er blijven vragen...  Minister Kamp heeft de vergunning voor de proefboringen verleend op grond van de Krisis- en Herstelwet. Daardoor is de lokale overheid uitgezonderd van inspraak. Burgers kunnen wel bezwaar maken bij de Raad van State, alleen als zij eerder bezwaar hebben gemaakt. Bovendien moet je 168 euro leges betalen. Het is nog maar de vraag of de minister deze wet hier mag inzetten. De Werkgroep Horizon Schiermonnikoog doet daar onderzoek naar.

Op 25 oktober 2016 behandelt de Raad van State het beroep van de Waddenvereniging, de gemeente Schiermonnikoog en een aantal inwoners tegen het besluit van Minister Kamp om Engie een vergunning te geven op basis van de Crisis - en Herstelwet. De zitting van de Raad van State is openbaar en begint om 10.00 uur. Het adres is: Kneuterdijk 22, 2514 EN Den Haag.

Reacties direct na 29 juni
In de eerste reacties spreekt Kamerlid Jan Vos (PvdA) spreekt van "een grote stap in de goede richting". Daarmee doelt hij op het voorstel om in de wet te verankeren dat er in de toekomst niet meer naar gas kan worden geboord in het Waddengebied. Dus ook geen boortoren bouwen in het UNESCO Werelderfgoed en Natura 2000-gebied. Maar... boren vanaf een boortoren buiten het aangewezen natuurgebied blijft mogelijk is de strekking van het voorstel van de PvdA...

Gedeputeerde Michiel Schrier (SP) spreekt van "een doekje voor het bloeden". Burgemeester Stellingwerf van Schiermonnikoog: "Het is een stap voorwaarts, maar er blijft zo een gaatje in de wet. Dat stemt niet tevreden". 


- Reactie van de minister
De minister legt in zijn reactie en in de Kamer sterk de nadruk op horizonvervuiling.
 

 

De Werkgroep en de Waddenvereniging hebben echter tal van andere bezwaren ingebracht die de minister niet meeneemt in zijn reactie! Dat zijn:

- Kans op bodemdaling

- Calamiteiten
- Chemische verontreiniging
- Aardschokken


Bovendien gaat het hier om inferieur gas dat in Groningen moeten worden verrijkt. Het dekt de nationale behoefte voor slechts 60 dagen, maar vraagt wel een boorplatform met geluid - en lichthinder in een kwetsbaar Werelderfgoed voor een periode van 20 jaar.
 


Volgens minister Kamp heeft de Kamer zich tot dusver tegen elke boring in een kleiner gasveld verzet, terwijl Nederland nog helemaal niet zonder gas en andere fossiele energie kan. Kamp: "Fossiele energie is geen vies woord. 94 procent van de samenleving draait erop. Zonder hebben we geen elektra, geen auto’s, kunnen we niet koken en hebben we geen verwarming. En juist gas is de minst belastende, meest milieuvriendelijke fossiele energiebron."

Kamp benadrukt dat ook de mensen op Schiermonnikoog gas nodig hebben. Hij ontkent dat de eilandbewoners geen enkele stem zouden hebben. Kamp: "De hele procedure duurt nog tien jaar. In die periode kan nog zeven keer een zienswijze of bezwaar ingediend worden. Daarnaast is er nog de Raad van State. Laten we nou niet doen of de inwoners van Schiermonnikoog iets door de strot krijgen geduwd'. (aldus Kamp...)


- Eerder al geformuleerd standpunt Franse energiebedrijf Engie 

Het Franse energiebedrijf Engie ziet in de bezwaren in de Tweede Kamer en bij de eilandbewoners geen reden de proefboringen naar gas bij Schiermonnikoog te schrappen. Dat zegt het bedrijf op vragen van de NOS. Woordvoerder van Engie: "We zijn deze procedure drie jaar geleden begonnen en vinden het belangrijk deze te vervolgen."

De Tweede Kamer steunt weliswaar een wetswijziging van de PvdA maar in dat voorstel blijft het mogelijk om vanaf de buitenranden onder die gebieden gas te winnen, zoals Engie dat wil doen bij Schiermonnikoog.

Als er gas gewonnen mag worden heeft Engie drie opties.

Optie 1 is een productieplatform - een boorplatform waar het gas ook wordt verwerkt - op 7,2 km ten noorden van Schiermonnikoog. 

Optie 2 is een nieuwe onderzeese installatie die via een pijpleiding is verbonden met een bestaand productieplatform. 

Optie 3 is een nieuw productieplatform op 18,8 km ten noorden van Schiermonnikoog met een onderzeese installatie en pijpleiding. Een onderzeese installatie is niet zichtbaar. Engie zegt daarom een grote voorkeur te hebben voor de alternatieven 2 en 3. 

 

Engie wil op opties 2 en 3 nog niet op vooruitlopen. "We hebben begrip voor de gevoelige kanten van dit project. Daarom zijn we van begin af aan met alle belanghebbenden in gesprek gegaan en zijn we aan bijna alle bezwaren tegemoetgekomen." (Aldus Engie….!) De proefboringen - zo stelt het bedrijf - vinden bijvoorbeeld alleen plaats in de wintermaanden, buiten het drukste toeristenseizoen. En de helikopters die van en naar het booreiland vliegen nemen een route die zo weinig mogelijk geluidsoverlast oplevert...


- Een oproep vanaf het eiland

Met het oog op de stemming op 7 juli 2016 zond Thom Verheul (coördinator acties Schiermonnikoog) een laatste oproep aan de Tweede Kamer. Hieronder zijn tekst:

"Geacht lid van de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken,
 

De toekomst van Schiermonnikoog en de Wadden ligt woensdag 6 juli 2016 in uw handen. Ik vraag u dringend tijdens het debat over de Mijnbouw wet zo te stemmen dat de veiligheid en de kwetsbare schoonheid van de eilanden maximaal worden beschermd. Dus geen nieuwe boringen naar gas meer toestaan, ook niet schuin. Want het gaat de inwoners en 100 duizenden liefhebbers van eilanden niet alleen om horizonvervuiling. Zij vrezen ook de gevolgen van calamiteiten, bodemdaling en mogelijke aardschokken.

 

De eilanden willen zo snel mogelijk energie-neutraal worden. Dat is hun antwoord op de klimaat problematiek. De energievoorziening van Nederland zal door uw verbod niet in gevaar komen.

Engie BV voorziet een hoeveelheid calorie-arm gas die gemend met Gronings gas, voor ten hoogste 55 dagen de nationale behoefte zal dekken. Daarvoor zou 20 jaar gas gewonnen moeten worden pal voor Schiermonnikoog.

 

Trek één lijn met de Denen en de Duitsers: trek net als zij een rode lijn om de eilanden, waar niet geboord mag worden. Ik nodig u graag uit om persoonlijk de kwetsbare schoonheid van het eiland te komen ervaren.

 

Werkgroep Horizon Schiermonnikoog

Thom Verheul" 


- De uiteindelijke beslissing...

De Tweede Kamer heeft op 7 juli, nieuwe gasboringen op de Waddeneilanden, in de Waddenzee en in natuurgebieden bij de Waddenzee geblokkeerd. Dat wil zeggen in de nieuwe Mijnbouwwet! Een amendement van PvdA’er Jan Vos hierover is aangenomen. Maar... de toestemming die minister Kamp heeft gegeven om proefboringen te doen bij Schiermonnikoog blijft gehandhaafd! Voor het eiland dus geen goed nieuws!

De motie is zo geschreven dat het gaswinningsbedrijf Engie na een succesvolle proefboring bij Schiermonnikoog, grote kans maakt op een definitieve vergunning. Als er niet kan worden aangesloten op het NAM platform mag men boren op ongeveer 10 km. uit de kust. Het zicht moet dan worden geminimaliseerd. Dat laatste kan overigens alleen als je op 20 km uit de kust gaat boren. Minimaliseren is 'een rekbare term'. 


- Reactie van Arjan Berkhuysen van de Waddenvereniging

Natuurlijk hadden we liever ‘helemaal niet boren onder het Waddengebied’ in de wet teruggelezen", zegt Arjan Berkhuysen van de Waddenvereniging. "Toch is het een stap in de goede richting. De vanzelfsprekendheid om maar door te gaan met nieuwe winningsplannen is voorbij. Er is een kentering gaande." 


Met die veranderingen is het voor mijnbouwbedrijven en hun investeerders enorm lastig om serieus na te denken over het opstarten van gaswinning bij de Wadden. "Daarom gaan door op de ingeslagen weg. We blijven investeerders aanspreken, maken bezwaar en gaan in beroep bij nieuwe boringen. We zien dat het effect heeft om je zorgen te uiten. Bewoners van Terschelling en Schiermonnikoog hebben samen met veel mensen uit heel Nederland laten merken dat de Waddenzee terecht tot werelderfgoed is uitgeroepen en hebben laten merken dat de bescherming van de Waddenzee tegen de gevolgen van mijnbouw en zeespiegelstijging beter kon en beter moest." 


- Juridische stappen

Waddenvereniging, Natuurmonumenten, Nationaal Park Schiermonnikoog, gemeente Schiermonnikoog en bijna 400 bezorgde waddenliefhebbers zijn op 20 juli 2016 in beroep gegaan tegen de besluiten van staatssecretaris Van Dam en minister Kamp van Economische Zaken waarin toestemming wordt verleend aan gaswinningsbedrijf Engie om ten noorden van het eiland proefboringen uit te voeren ten behoeve van gaswinning.

 

Eerder sprak een meerderheid in de Tweede Kamer zich uit tegen de proefboringen. Desondanks zet energiebedrijf Engie zijn plannen voor twee proefboringen naar gas voor het eiland door. Kamp houdt vast aan zijn besluit om de vergunningen hiervoor te verlenen. Dit stuit op onbegrip van veel eilandbewoners en waddenliefhebbers. De verschillende belanghebbenden stappen daarom gezamenlijk naar de rechter.

Crisis- en herstelwet

De bezwaarmakers stellen dat de Crisis- en Herstelwet ten onrechte is toegepast. Hierdoor worden de gemeente en de andere overheden in deze procedure buitenspel gezet. de gemeente behartigt het publieke belang en is een belangrijke spreekbuis voor haar inwoners en lokale belangen. Door toegang tot de rechter zonder goede reden te verhinderen, handelt de minister in strijd met het verdrag Van Aarhus. Dat verdrag garandeert niet alleen toegang tot informatie, maar ook toegang tot inspraak en de juridische procedures. Dit is de reden waarom zowel de gemeente als andere belanghebbenden de Waddenvereniging hebben gemachtigd om namens hen beroep in te stellen en op te treden in de beroepsprocedure bij de Raad van State.

 

Natura-2000 gebieden
Andere beroepsgronden zijn dat er geen zekerheid is dat significante effecten op de Natura 2000-gebieden zijn uitgesloten. Zo zijn de effecten van de depositie van stikstof op de stikstofgevoelige habitat van de duinen Schiermonnikoog, Noordzeekustzone en Waddenzee en de effecten van de proefboring op de zee-eenden en de Noordzeekustzone onvoldoende onderzocht. Ook worden de landschappelijke kwaliteiten van het eiland onaanvaardbaar aangetast met als gevolg negatieve effecten op toerisme en recreatie en dus op de economie van het eiland.

 

Klimaatakkoord
Naast de juridische argumenten wordt ook verwezen naar het klimaatakkoord dat in december 2015 in Parijs is afgesloten. Gaswinning draagt bij aan klimaatverandering en daarmee ook aan zeespiegelstijging, de grootste bedreiging van het Waddengebied. Nu de meerderheid van fossiele reserves in de grond moet blijven om aan de nieuwe klimaatafspraken te voldoen, is het uitsluiten van winning bij kwetsbare natuurgebieden een logische keuze.
 


- 17 augustus 2016: Engie stelt besluit gasboringen (voorlopig) uit

Op woensdag 17 augustus spraken vertegenwoordigers van de brede coalitie 'Niet Boren voor Schiermonnikoog' met het energiebedrijf Engie E&P Nederland B.V.. Engie is het bedrijf dat van minister Kamp toestemming heeft gekregen voor het doen van proefboringen naar gas nabij Schiermonnikoog. Het gesprek vond plaats op initiatief van de brede coalitie. Doel was om Engie te overtuigen te stoppen met de plannen voor gaswinning. Het gesprek wordt over een maand voortgezet. Zolang er overleg is neemt Engie (nog) geen boorbesluit. De juridische stappen gaan ondertussen wel door. Woordvoerder Thom Verheul van de werkgroep Horizon Schiermonnikoog, die deel uitmaakt van de coalitie, is blij met de beweging die Engie heeft gemaakt: "Wij zien deze toezegging als een opening. In het gesprek toonde Engie zich onder de indruk van het brede maatschappelijke protest op Schiermonnikoog tegen de boringen, dat heeft ze aan het denken gezet."

 

De brede coalitie bestaat uit de bewoners van het eiland, verenigd in 'Horizon Schiermonnikoog' en 17 natuur- en milieuorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, Natuurmonumenten, Urgenda en Milieudefensie. Op donderdag 15 september is er een vervolggesprek met Engie.


- Deur op een kier
Tekst: Thom verheul

De deur bij Engie Nederland staat op een kiertje. Zolang er gepraat wordt, neemt Engie geen boorbesluit. De procedure ter voorbereiding van een proefboring wordt echter niet stop gezet. Dat is de tweeslachtige conclusie van het gesprek dat de Werkgroep Horizon Schiermonnikoog samen met anderen in Utrecht had op 17 augustus 2016 met de directie van Engie Nederland. In het aftastende overleg bleek dat directeur Ruud Bos van Engie geschrokken was van het maatschappelijke protest tegen de voorgenomen proefboring. Vanaf het eiland had de boosheid hierover in nog geen tien dagen geleid tot 27.500 digitale handtekeningen voor de petitie tegen de gasboring. Een brede coalitie van 17 milieu-organisaties met samen meer dan 2 miljoen leden had zich hierbij aangesloten. Het gezamenlijke protest bij de Tweede Kamer onder aanvoering van 20 'monniken' resulteerde in de aangenomen motie waarin de Kamer minister Kamp opriep geen toestemming te geven voor de boring. Kamp legde deze motie naast zich neer, maar het protest had veel publiciteit getrokken.

in het Utrechtse overleg kon de werkgroep dan ook constateren dat het plan Engie een grote naamsbekendheid had opgeleverd, maar wel een negatieve, gevoegd bij de slechte naam die de NAM in Groningen de hele gasindustrie heeft bezorgd. Plus nog de uitkomsten van de energie-conferentie in mei in Parijs, waarin de wereld zegt te streven naar sterke vermindering van de CO2 uitstoot. En stijging van de zeespiegel merken we op het eiland als een van de eersten. De werkgroep is daarom wel voor verduurzaming van het eiland. Engie bouwt ook in het noorden zijn duurzame tak sterk uit en betreedt de markt van de groene stroom. Dat maakt het bedrijf nog gevoeliger voor negatieve publiciteit, om van een dreigende oproep tot een consumentenboycot nog maar te zwijgen.

Veel groenminnend Nederland is fan van Schiermonnikoog. Zou het protest en die kwetsbaarheid bij Engie voor een kantelpunt zorgen? Daarom heeft de werkgroep aan Engie voorgesteld om in plaats van te boren de leiding te nemen bij de verduurzaming van het eiland. Dan zijn er alleen maar winnaars. die suggestie neemt Ruud Bos mee naar zijn bedrijf. In Parijs moet hij aftasten of afzien van de gasboring bij zijn baas, de pas benoemde Isabelle Kocher goed valt. Zij wil dat het concern vaart maakt met verduurzaming, vooral met wind- en zonne-energie. En dan moet de Chinese groot aandeelhouder nog om.

Op 15 september 2016 is er weer een gesprek met Engie. Dan worden ook de meer dan 1000 ansichtkaarten aangeboden die tijdens de strunmarkten werden getekend. 


- Toch niet boren?

De Waddenvereniging publiceerde in haar Nieuwsbrief onlangs het volgende artikel:

07-09-2016
Na protest op het eiland en door de Tweede Kamer, lijkt het Franse bedrijf ENGIE nu ook geen plannen meer te hebben voor de winning van aardgas bij Schiermonnikoog. De reden: ENGIE zegt dat het de komende jaren blijft zitten met miljarden kuub aardgas. Volgens het bedrijf, dat aan Frankrijk en België levert, is de vraag naar aardgas afgenomen. Nu de vraag naar gas afneemt worden ENGIE´s plannen voor nieuwe gaswinning in de kwetsbare natuurgebieden rond Schiermonnikoog ook in een ander daglicht geplaatst. De hoeveelheid gas die het bedrijf wil weghalen uit de bodem rond dit Waddeneiland is minder dan de miljarden kuub gas die de Franse energiereus nu al niet meer kan verkopen.

Deze maand wordt de nieuwe Mijnbouwwet behandeld in de Eerste Kamer. De mededeling dat in Nederland te veel gas gewonnen is de afgelopen jaren zet alle politieke discussies over gaswinning in een ander daglicht. Het zou mooi zijn als deze constatering kan leiden tot een andere rol van energiebedrijven als Engie in het waddengebied. Dus geen nieuwe mijnen voor het winnen van aardgas in een kwetsbaar natuurgebied. Want gas is er kennelijk te veel en ongestoorde natuur is er in Nederland te weinig.


- 15 september: Aanbieden van protestkaarten aan Engie

Energiebedrijf ENGIE Nederland B.V. neemt de maatschappelijke oproep om te stoppen met de plannen voor gaswinning bij Schiermonnikoog zeer serieus. Dat bleek tijdens het tweede gesprek dat de brede coalitie Niet Boren voor Schiermonnikoog op 15 september 2016 met ENGIE voerde.

In dit tweede gesprek hebben ENGIE en vertegenwoordigers van de brede coalitie gesproken over de mogelijkheid dat ENGIE gaat stoppen met de winningsplannen van gas bij Schiermonnikoog. Er is afgesproken dat ENGIE en lokale organisaties op Schiermonnikoog gaan verkennen wat de mogelijkheden zijn om Schiermonnikoog sneller fossielvrij te krijgen, waarbij ENGIE dan een ondersteunende en stimulerende rol kan spelen. 

ENGIE en de coalitie zijn het nog niet eens over de rol van gas in de energietransitie en hoe snel de afbouw van gas daarbij kan gaan.

Voorafgaand aan het gesprek overhandigde een delegatie van de brede coalitie 1538 ansichtkaarten aan de directie van ENGIE, geschreven door bezorgde bewoners en gasten van Schiermonnikoog. Daarin wordt ENGIE gevraagd om af te zien van de plannen om bij Schiermonnikoog naar gas te boren. De ansichtkaarten waren op een vijftal kartonnen monniken geplakt (foto onder).

Op 17 augustus 2016 vond een eerste gesprek plaats op initiatief van de brede coalitie. Zolang er gepraat wordt, neemt ENGIE geen boorbesluit. De juridische procedures gaan ondertussen wel door. De brede coalitie Niet Boren voor Schiermonnikoog bestaat uit de bewoners van Schiermonnikoog, verenigd in Horizon Schiermonnikoog en 17 natuur- en milieuorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, Natuurmonumenten, Urgenda en Milieudefensie.

Het moederbedrijf van ENGIE heeft onlangs laten weten dat zij zo snel mogelijk af wil van fossiele energie. Juist daarom dringt de brede coalitie er bij ENGIE op aan te stoppen met de plannen voor het aanboren van een klein gasveld in een kwetsbaar natuurgebied en te laten zien dat het ook anders kan.
 


- 3 oktober 2016: Bezoek minister Kamp aan het eiland

De petitie 'Niet boren voor Schiermonnikoog' is gesloten. De petitie heeft 26.085 handtekeningen opgeleverd en werd op maandag 3 oktober 2016 overhandigd aan minister Kamp tijdens zijn bezoek aan het eiland.

Het bezoek van de minister op maandag 3 oktober heeft een klein winstpuntje opgeleverd. "Als er voor de kust van het eiland naar gas geboord gaat worden (...) dan zal een eventueel boorplatform tenminste achttien kilometer uit de kust komen". De definitieve aanvraag van energiebedrijf Engie zal worden getoetst aan de nieuwe, veel strengere regelgeving.

Burgemeester Dick Stellingwerf over het bezoek van Kamp: "De minister heeft aangegeven dat ze internationale afspraken hebben gemaakt, dat er ze geen windmolens meer gaan neerzetten. Dat wil hij ook bespreekbaar maken en dat vind ik een wezenlijke vooruitgang. Maar dan moet je ook op dat spoor van duurzaamheid verder. Waar de regeringen toen hebben afgesproken geen windmolens te bouwen op de eilanden, hadden ze nu ook kunnen beslissen om geen boortorens te bouwen in de Waddenzee. dat hebben ze niet gedaan en dat vind ik jammer". (Foto: John Berrelkamp)

Minister Kamp benadrukte dat hij en zijn ambtenaren 'aardige mensen en van goede wil zijn, maar verantwoordelijk voor de energie-voorziening'. De Werkgroep heeft daarop gezegd dat ook aardige mensen verkeerde getallen en doelstellingen kunnen hanteren. Achter de discussie over boren voor Schiermonnikoog gaat een veel groter gevecht schuil. Gaan we door met het exploiteren van nieuwe kleine gasvelden zoals voor Schiermonnikoog? De milieu-beweging heeft berekend dat we het gebruik van gas moeten verminderen om de doelstelling van het akkoord van Parijs te halen. Kamp wil juist gas gebruiken als transitie brandstof. Van kolen en olie overgaan naar gas en dan geleidelijk naar duurzaam. Volgens de milieu-beweging zouden we direct naar duurzaam moeten gaan.


- 25 oktober: Beroep bij de Raad van State

"De minister van Economische Zaken heeft procedurefouten gemaakt bij de verlenen van een vergunning voor een proefboring naar gaswinning bij Schiermonnikoog." 

Dat stelde de Waddenvereniging op 25 oktober vast samen met Natuurmonumenten, Nationaal Park Schiermonnikoog, de gemeente Schiermonnikoog en namens 365 particulieren in een rechtszaak tegen de gaswinningsplannen bij de Raad van State. Over enkele weken is de uitspraak. 

Als blijkt dat er inderdaad fouten zijn gemaakt, moet de hele besluitvorming over. Tegen die tijd gelden de regels van de nieuwe Mijnbouwwet. Onder die wet is een boortoren in de Noordzeekustzone op slechts vijf kilometer afstand van Schiermonnikoog niet meer mogelijk. 

De Waddenvereniging verzet zich fel tegen alle plannen om extra gas te winnen in het waddengebied. Gaswinning veroorzaakt bodemdaling en bedreigt de unieke waddennatuur. Gas is een fossiele brandstof die bijdraagt aan klimaatverandering en zeespiegelstijging, de grootste bedreiging voor het waddengebied. Om aan de afspraken van het klimaatakkoord te voldoen, dat in december 2015 in Parijs is afgesloten, moet een meerderheid van de fossiele reserves in de grond blijven en duurzame energiebronnen worden gebruikt. Het uitsluiten van winningen bij kwetsbare natuurgebieden is een logische eerste stap.

De Waddenvereniging en andere organisaties zijn ook in gesprek met het gaswinningsbedrijf ENGIE om te proberen hen zo ver te krijgen dat ze van de geplande boringen bij Schiermonnikoog afzien.


- Minister Kamp geeft boringen Waddenzee extra ruimte
   Bron: Werkgroep Horizon Schiermonnikoog, Thom Verheul - 7 november 2016

Ruim een maand na zijn bezoek aan Schiermonnikoog en Terschelling laat minister Kamp aan de Tweede kamer weten dat hij volledige steun geeft aan alle plannen voor gaswinning onder de Waddenzee: voor Schiermonnikoog twee extra boorputten bij Ameland vanaf het bestaande platform, schuin boren vanaf het Friese Ternaard en onder Terschelling. Daarmee negeert Kamp de twee moties die eerder door de Tweede Kamer werden aangenomen om gaswinning onder de Waddenzee te stoppen. Ook schoffeert Kamp de bewoners van deze eilanden die hem vorige maand nog hartelijk ontvingen tijdens een werkbezoek en hem overstelpten met argumenten om de bodem met rust te laten.

De Waddenzee is uitgeroepen tot het mooiste natuurgebied van Nederland, maar de minister die verantwoordelijk is voor de bescherming van dit natuurgebied is hard op weg om de unieke natuur in dit gebied verder in gevaar te brengen.

Akkoord van Parijs

Het pas ondertekende akkoord van Parijs is duidelijk: fossiele brandstoffen moeten onder de grond blijven om klimaatverandering en zeespiegelstijging een halt toe te roepen! Juist de Waddenzee is extra gevoelig voor een stijging van de zeespiegel en voor bodemdaling. Een explosieve combinatie waar beschermers van dit Werelderfgoed extra alert op moeten zijn. Gaswinning op Terschelling zelf mag niet meer van de minister onder druk van de Tweede Kamer. Maar aan de Kamer laat hij weten dat het gas dat onder Terschelling zit gewoon weggehaald mag worden door schuin te boren vanaf de Noordzee...

Absurd...

"Totaal absurd", zegt Annet van Essen, voorzitter van gasTvrij Terschelling als reactie. "Het gas onder ons eiland moet daar blijven. Wij willen het gas niet en het is ook nog eens veel rijker aan CO2 dan normaal gas en dus zorgt het voor extra broeikaseffect. Ik heb met de minister samen op een huifkar gezeten in september. Als ik had geweten dat hij deze plannen smeedde was de ontvangst op ons eiland vast iets minder hartelijk geweest. We voelen ons totaal niet serieus genomen door deze man".

Mazen in de wet

Ook het aardgas vlak voor Schiermonnikoog mag van de minister gewoon weggehaald worden, terwijl dat waarschijnlijk ook hoog calorisch is en op Ameland dan moet worden bewerkt naar laag calorisch waar CO2 bij vrijkomt. In de brief aan de Tweede Kamer beschrijft Kamp zelf de mazen in zijn eigen Mijnbouwwet waardoor mijnbouwbedrijven als Engie, Tulip Oil, Vermillion en Shell/Exxon (NAM) toch kunnen doen wat de Tweede Kamer eigenlijk wil verbieden.

Kamp 'vergeet' zijn eigen toezeggingen

Kamp moedigt de maatschappijen aan schuin te boren vanaf locaties net buiten de Noordzeekustzone, dus vanaf 10 kilometer. Tijdens zijn bezoek aan Schiermonnikoog beloofde hij nog dat er tenminste 18,2 kilometer vanaf het eiland geboord moest worden. Nederland is dus toch een bananenrepubliek waar de minister aangeeft waar de mazen in de wet zijn om ongewenste mijnbouw toch mogelijk te maken... En hij vergeet zijn eigen toezeggingen. De minister is volgens onze werkgroep hard aan pensioen toe. Na de verkiezingen moet er een superminister voor Klimaat komen, die boven alle ministeries staat. Want anders blijft Economische Zaken aan het rotzooien en de Waddenzee in gevaar te brengen.

De brief van de minister aan de kamer geeft een inkijkje in de manier waarop hij denkt de Nieuwe Mijnbouwwet te kunnen uitvoeren. Deze wet is nog niet van kracht omdat de Eerste Kamer het wetsvoorstel nog moet aannemen. Het is te hopen dat zowel de Tweede als de Eerste Kamer de minister tot de orde roepen


- 25 november 2016

Een groot deel van de Tweede Kamer wil opheldering van minister Henk Kamp van Economische Zaken over het 'geheim gasberaad', zo meldde RTV Noord op 24 november 2016. In dat overleg zouden overheidsinstanties zeer regelmatig met de NAM de gaswinningsproblematiek in Groningen bespreken. Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders en het adviesorgaan Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zouden ook bij de bijeenkomsten zijn geweest. Dit zou blijken uit stukken die Milieudefensie heeft opgevraagd via de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB).

Kamp wordt via schriftelijke vragen gevraagd uit te leggen hoe het allemaal is gegaan en waarom hij afstemming heeft gezocht bij de andere partijen zonder de Tweede kamer daarover te informeren. GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren liet eerder al weten verbijsterd te zijn over de gang van zaken. Zij kwam met de term 'geheim gasberaad'. Kamp moet nog voor het Kamerdebat over de mijnbouw in Nederland zijn antwoorden hebben gegeven. 


- 28 november 2016

De Brede Coalitie 'Niet boren voor Schiermonnikoog' is optimistisch na een gesprek op 28 november 2016 in Amsterdam met energiebedrijf ENGIE E&P B.V.. In de komende maanden wordt gewerkt aan verdere invulling en wordt de achterban geraadpleegd. De Coalitie heeft er op aangedrongen dat ENGIE gehoor moet geven aan het breed gedragen verzet tegen de nieuwe gaswinningsplannen ten noorden van Schiermonnikoog. Het energiebedrijf had al eerder aangegeven niet te zullen starten met de winning van gas zolang zij in gesprek zijn met de Coalitie.

De Brede Coalitie 'Niet boren voor Schiermonnikoog' bestaat uit bewoners van het eiland, verenigd in de Werkgroep Horizon Schiermonnikoog en zeventien natuur- en milieuorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, Natuurmonumenten, Urgenda en Milieudefensie.


- 21 december 2016

Deze week stemde de Eerste Kamer in met een nieuwe Nederlandse Mijnbouwwet. Daarmee wordt de winning van aardgas en andere delfstoffen aan strengere regels gebonden. De waddenvereniging ziet de wet als een stap in de goede richting om energietransitie te stimuleren en af te zien van het aanboren van de laatste beetjes fossiele energie. het liefst ziet de vereniging dat de mijnbouwbedrijven hun plannen - waaronder die voor Schiermonnikoog - gaan staken.

 

Met de nieuwe wet is het alleen via schuine boring mogelijk om gas te winnen onder de Waddenzee, mits de natuurwaarden geen schade ondervinden. Totdat alle nieuwe gaswinningsplannen in het waddengebied definitief van de baan zijn, blijft de waddenvereniging zich verzetten, onder meer via de actie 'Geef tegengas'.


- Gaswinning en de banken
    Teletekst, 4 februari 2017

De Rabobank zal gaswinning onder de Waddenzee niet direct financieren. Vorig jaar hebben vier bedrijven vergunningen aangevraagd om daar naar gas te zoeken. De Waddenvereniging had banken gevraagd deze bedrijven geen geld te lenen. De Rabobank zegt bij activiteiten in kwetsbare natuurgebieden alleen geld te willen uitlenen als bewezen is dat de activiteiten ongevaarlijk zijn voor het gebied. De Waddenzee staat op de Unesco Werelderfgoedlijst. ABN Amro zegt dat het al jaren beleid is om geen activiteiten in gebieden op de Werelderfgoedlijst te financieren. Ook ING zegt geen boringen te financieren. 


- Engie ziet af van proefboringen
   15 februari 2017

De Raad van State stelde op woensdag 15 februari 2017 vast dat proefboringen naar gas bij Schiermonnikoog door mogen gaan. Energiebedrijf Engie zou dus aan het werk kunnen gaan, maar... ziet daar van af. Het concern vindt de imagoschade te groot. Ook het kostenplaatje speelt een rol. Tegen de proefboringen is door eilandbewoners en natuurorganisaties veel bezwaar gemaakt.

Het plan was om in de periode van oktober 2017 tot en met maart 2018 een eerste proefboring te gaan doen. Dat gaat dus niet gebeuren. Ook een tweede proefboring (als uit de eerste boring zou blijken dat er een winbare hoeveelheid gas aanwezig was) gaat niet plaats vinden.

Indien een ander energiebedrijf proefboringen wil verrichten, moet het in principe volledig opnieuw beginnen met het aanvragen van de benodigde (natuur- en omgevings) vergunningen. Verder heeft een geïnteresseerd concern nu ook te maken met de nieuwe regels die in december 2016 werden vastgelegd in de Mijnbouwwet. Engie kan de eerder verkregen vergunning niet overdragen, zo meldt de Raad van State.

Minister Kamp stelt in een reactie dat - nu het Franse gasbedrijf Engie afziet van proefboringen - er geen proefboringen meer op de Waddenzee komen. Kamp zegt nu dat er in het hele gebied geen nieuwe mijnbouwinstallaties komen. Wel mag er nog vanaf de wal schuin in zee worden geboord. Volgens Kamp (...) blijven fossiele brandstoffen als gas nog tientallen jaren nodig (...).

In restaurant De Tjattel zat woensdagochtend 15 februari een groep van circa 25 mensen de uitkomst van het besluit van de Raad van State af te wachten. Thom Verheul van de werkgroep Horizon Schiermonnikoog: "We vielen eerst in een dip door de uitspraak, maar daarna kwam het persbericht van Engie. Het is echt een historische overwinning". 

Arjen Berkhuysen (directeur Waddenvereniging): "Engie heeft zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid genomen na bewonersprotesten en kritiek van maatschappelijke organisaties".

 

Chris Baat (Natuurmonumenten): "Het besluit van Engie getuigt van lef. Engie neemt de eilanders serieus en kiest een duurzame koers. Het is geweldig nieuws voor het kustlandschap en iedereen die van het eiland houdt".


- Persbericht van de Gemeente Schiermonnikoog
  15 februari 2017 

"De Raad van State heeft op 15 februari 2017 de bezwaren tegen de verleende vergunningen voor de (proef)boringen naar gas afgewezen. Dit is een grote teleurstelling voor Schiermonnikoog. Het aansluitende bericht van Engie E&P Nederland BV (Engie), dat het bedrijf geen gebruik van de vergunningen zal maken en deze zal inleveren bij Minister Kamp, is verheugend. Het is nu aan minister Kamp om te laten zien in hoeverre hij bereid is het UNESCO erfgoed i.c. de Waddenzee en de natuurgebieden op en rond Schiermonnikoog daadwerkelijk te beschermen.

De gemeente is blij met het besluit van Engie. het bedrijf zegt dat het ontbreken van maatschappelijk draagvlak een belangrijke overweging is geweest. Het is verheugend om te constateren dat de vele inspanningen van de mensen van Schiermonnikoog en andere organisaties dit succes hebben opgeleverd.

De mogelijkheid om (proef)boringen uit te voeren blijft bestaan. Minister Kamp kan nog steeds de vergunningen doorgeven dan wel nieuwe vergunningen afgeven aan een bedrijf dat wel de proefboringen wil uitvoeren.

Het uitvoeren van (proef)boringen betekent een directe aanslag op het UNESCO erfgoed i.c. de Waddenzee en de natuurgebieden op en rond Schiermonnikoog. Daarnaast is de plaatsing van boortorens strijdig met de afspraken die in het Convenant Kustpact binnenkort zullen worden vastgelegd. Wij vragen de minister om geen vergunningen meer af te geven voor het onderzoeken en exploiteren van gas- en olievelden, die zich onder het UNESCO erfgoed i.c. de Waddenzee en de natuurgebieden op en rond Schiermonnikoog bevinden".

Schiermonnikoog, 15 februari 2017