- Dossier gasvondst 2017 - pagina 1 (29 sept. t/m 5 okt.)

Bij een proefboring is in de zomer van 2017 ongeveer 20 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog een grote gasvondst gedaan. Waarschijnlijk gaat het om een gasveld van bijna 60 miljard kubieke meter, waarvan naar schatting 50 miljard kubieke meter gas geproduceerd kan worden. Het veld strekt zich uit tot onder Duitse wateren. Op deze dossierpagina's informeren we u van dag tot dag over alle ontwikkelingen rond de gasvondst.

29 september 2017

Hansa doet gasvondst
Het bedrijf Hansa meldt een enorme gasvondst te hebben gedaan bij twee proefboringen tussen mei en augustus 2017. Deze proefboringen deed Hansa samen met het staatsbedrijf Energie Beheer Nederland en het bedrijf Oranje-Nassau Energie. Voor deze proefboringen had Hansa in 2014 toestemming gekregen.

Het team rond Hansa is op zoek naar gas in het zogeheten GEms-gebied in de Nederlandse Noordzee, een gebied van ongeveer 20 bij 20 kilometer. Er zijn vier onderzoeksgebieden binnen GEms, en nog een nabijgelegen vijfde op Duits grondgebied.

Plan: Tweede proefboring in 2018
In het eerste gebied is gas aangetroffen. Dat maakt de kans groter dat het uitgestrektere GEms-gebied inderdaad een groot volume aardgas bevat. Er is een proefboring in een ander deelgebied gepland, om dat te onderzoeken. 

Eerdere actie
Tegen proefboringen is door bewoners en natuurorganisaties al eerder actie gevoerd tegen het bedrijf Engie, dat destijds een proefboring wilde uitvoeren op slechts 7,5 kilometer afstand van het eiland. Uiteindelijk zag Engie in februari 2017 af van de proefboring. Engie kwam daarmee tegemoet aan verschillende bezwaarmakers, bezorgde bewoners en een meerderheid van de Tweede Kamer.

>  Voor het verloop van de eerdere (succesvolle) acties tegen de plannen van Engie:   Klik hier.


Actiebereidheid op het eiland
In een eerste reactie zegt Thom Verheul (foto) van de Werkgroep Horizon:
"Alle spandoeken van onze eerdere actie halen we weer van zolder. Wat we pijnlijk vinden is dat men blijkbaar vergeet dat we steeds duurzamer gaan leven in Nederland. We gaan Hansa duidelijk maken dat we dit niet willen. Op dinsdag 3 oktober komt het bedrijf op uitnodiging van het college langs. Wij zullen voor de deur gaan protesteren met spandoeken. Het bekende monnikje dat tegen een boortoren aanschopt zal weer veelvuldig te zien zijn. We hebben even rust gehad na onze actie tegen Engie destijds. Maar nu komen we weer in actie en we zijn strijdvaardig!"

Drie miljoen mensen
Thom Verheul: "Bij de vorige actie tegen Engie hebben zeventien instanties mee geholpen in de strijd. Bij elkaar hebben zij een ledental van zo'n drie miljoen mensen. Die zullen worden opgeroepen om in verzet te komen en met een gezamenlijke verklaring te komen richting Tweede Kamer".

SP stelt vragen
De SP wil niet dat dit gas zomaar gewonnen wordt. Tweede Kamerlid Sandra Beckerman (foto)"Wij vinden dat er geen nieuwe putten geopend moeten worden zonder dat er eerst een afbouwplan komt". Het moet volgens haar inzichtelijk gemaakt worden hoe Nederland van het gas af kan. Mocht er toch nog gas nodig zijn, dat wil de SP dat dit gewonnen wordt op een plek waar dat het minste pijn doet. Bovendien moet dat nauwkeurig onderzocht worden. De partij wil van minister Kamp weten of er plannen zijn om dit gas te winnen en wat dit voor gevolgen heeft voor de zeebodem. Dat moet ook uitgebreid onderzocht worden.

De vragen die Beckerman heeft gesteld aan de minister van Economische Zaken:

1. Bent u bekend met het bericht ‘Grootste Nederlandse gasvondst van afgelopen 25 jaar’?

2. Wat vindt u van deze vondst?

3. Wat zijn de risico’s en gevaren van deze exploratieboring voor de bodem en de invloed van winning bij mogelijke aardbevingen? Op welke wijze en door wie wordt dit gemonitord?

4. Kunt u een compleet tijdspad geven van het benodigde (eventuele) verdere vervolg naar aanleiding van deze exploratieboring? Kunt u daarbij tevens aangeven aan welke eisen, op welk moment, door wie moet worden voldaan?

5. Wordt in kaart gebracht of en waar mogelijke breukvlakken zich bevinden?

6. Is het gevonden gas hoog- of laagcalorisch?

7. Deelt u de mening dat er een breed afbouwplan aardgaswinning opgesteld moet worden, waarbij gedegen in kaart gebracht moet gaan worden waar gaswinning nu pijn doet of problemen geeft? Kan normering van winning op plekken waar de winning tot grote problemen leidt daarbij een uitgangspunt zijn? Wellicht kan daarbij tevens in beeld gebracht worden op welke wijze en op welke termijn hernieuwbare vormen van energie de plaats in kunnen nemen van gas? Kunt u uw antwoord toelichten?

8. Indien deze gasvondst gebruikt kan worden ter vervanging van gaswinning op land, wat is dan het effect van deze winning op de capaciteitsbehoefte en op de leveringszekerheid?

9. Kunt u zich een scenario voorstellen waarbij na deze exploratieboring niet verder gewonnen gaat worden? 

Waddenvereniging
De Waddenvereniging is erg teleurgesteld dat er mogelijk opnieuw gas zal worden gewonnen op de Noordzee. Frank Petersen van de Waddenvereniging hoopt dat het niet zal gebeuren. Hij wil dat er geen toestemming komt van de rijksoverheid om het gas te winnen. De Waddenvereniging vreest voor schade voor klimaat, natuur en milieu en zal gebruik maken op het recht op inspraak en zal waarschijnlijk bezwaar aantekenen.

Gemeente Schiermonnikoog
In een reactie zegt de gemeente Schiermonnikoog: Het winnen van gas is niet meer van deze tijd. Schiermonnikoog wil niet dat er vlakbij de Waddeneilanden naar gas wordt geboord, ook niet in de Waddenzee. De gemeente vindt dat er moet worden overgeschakeld op duurzame energie en gaat zich beraden op stappen in het proces. Op 3 oktober komt een Nederlandse vertegenwoordiger van Hansa Hydrocarbons - Bert Clever - op uitnodiging van de gemeente naar het eiland. Burgemeester Ineke van Gent (foto) heeft veel vragen voor de vertegenwoordiger en dringt aan op betere informatievoorziening. Van Gent: "Het is niet prettig dat wij als gemeente de informatie via de krant moeten vernemen. Ik wil als belanghebbende goed geïnformeerd worden". 

30 september 2017

De Werkgroep Horizon Schiermonnikoog hangt op zaterdag 30 september een spandoek op (foto) naast het gemeentehuis. Dit met het oog op het bezoek aan het eiland van de Nederlandse vertegenwoordiger van Hansa - Bert Clever - op 3 oktober op uitnodiging van burgemeester Ineke van Gent.

Geen nieuwe boringen
De Werkgroep Horizon Schiermonnikoog accepteert geen nieuwe boringen meer en vindt dat de boringen niet passen in de noodzaak om Nederland te laten overstappen naar duurzame energie. Het spandoek dat nu in het dorp is geplaatst, heeft eerder dienst gedaan bij de acties tegen de proefboringen van het Franse bedrijf Engie.

Vrees voor effecten bij exploitatie gas
De Werkgroep vreest dat het exploreren van het gevonden gasveld zal leiden tot bodemdaling en mogelijk ook tot aardschokken en calamiteiten waardoor de Waddenzee voor jaren vervuild kan raken. Bodemdaling kan leiden tot afkalving van de kust van het eiland waardoor vooral het oostelijke deel van het eiland aanzienlijk kleiner kan worden.

3 oktober 2017

Burgemeester Ineke van Gent laat de Nederlandse vertegenwoordiger van Hansa - Bert Clever (foto) - op dinsdag 3 oktober weten dat Schiermonnikoog gaswinning ten noorden van het eiland 'niet zonder slag of stoot zal accepteren'. Bert Clever kwam naar het eiland en informeerde Van Gent over de plannen, maar kon de zorgen van de burgemeester niet wegnemen. Ineke van Gent: "Zij zitten op de lijn van gas winnen en wij willen een kwetsbaar natuurgebied beschermen". Volgens Van Gent is het tijd voor een brede maatschappelijke discussie.

Opnieuw proefboring in 2018. En daarna...?

Hansa heeft tijdens het gesprek kenbaar gemaakt dat het bedrijf voornemens is om in de periode van februari tot en met april 2018 opnieuw een proefboring uit te voeren. Daarmee wil het bedrijf onderzoeken over er nog meer gas aanwezig is in nabijgelegen velden. Zij kunnen dit doen binnen de opsporingsvergunning uit 2015 die zij destijds van de rijksoverheid hebben gekregen. na deze proefboring zal het bedrijf waarschijnlijk een werkplan opstellen voor het winnen van gas uit de onderzochte locaties. Het idee is dan dat zij in tien tot twintig jaar het gas naar boven halen. Hansa heeft aangegeven dat zij van gas en olie zijn en niet van groen en duurzaam.  Dat stemt het college ongerust. Het college heeft een dringend beroep gedaan op het bedrijf om geen nieuwe proefboring te doen en af te zien van het aanvragen van een exploitatievergunning.

Protest

Bewoners van het eiland laten van zich horen bij het bezoek van de Nederlandse vertegenwoordiger van Hansa Hydrocarbons op dinsdag 3 oktober. (Foto boven: Jeroen Berkenbosch). 

Josje Kooistra van de Werkgroep Horizon Schiermonnikoog: "Dit natuurlijke erfgoed wordt van alle kanten bestookt met industrie. Deze gaswinning heeft grote gevolgen. We hebben het al gezien in Groningen: bodemdaling en aardbevingen".

Een van de vele bezwaren van de actievoerders is dat het duurzamer moet en het niet meer van deze tijd is om oude fossiele brandstof te gebruiken. Bert Clever zegt dat te begrijpen maar meldt dat in nog 94% van de energiebehoefte wordt voorzien door fossiel gas, steenkool en olie. "Gas van eigen bodem in de Noordzee is dan eigenlijk de beste optie omdat dat de minste impact heeft (...)", aldus Bert Clever van Hansa. 

Na het gesprek met de gemeente staat er ook nog een gesprek met de Werkgroep Horizon Schiermonnikoog op de agenda.

4 oktober 2017

Burgemeester Ineke van Gent heeft op Ameland overleg met de burgemeesters van de overige Waddeneilanden.

5 oktober 2017

Debat in Tweede Kamer
GroenLinks, de SP en de Partij voor de Dieren stellen op donderdagmiddag de kwestie van de gaswinning aan de orde tijdens een debat in de Tweede Kamer. 

Minister Kamp reageert op GroenLinks Kamerlid Liesbeth van Tongeren (foto) die tegen gaswinning is bij de wadden. Kamp wil gaswinning ten noorden van Schiermonnikoog niet op voorhand torpederen. Liesbeth van Tongeren wijst op het gebrek aan draagvlak en de maatschappelijke beroering. Boren in de omgeving van de kwetsbare wadden staat haaks op de afbouwstrategie bij de winning van fossiele brandstoffen, aldus GroenLinks.

Minister Kamp (foto) stelt dat Nederland werk maakt van een duurzame energieproductie. "We willen in 2050 van het gas af. Maar zover is het nog niet. Op dit moment wordt 40% van de energie die nodig is voor onze economie geproduceerd uit gas. Dan kunnen we wel doen alsof gas een vies woord is, maar dat is niet reëel. Desondanks presenteren we binnenkort een verantwoord afbouwplan".

Onder: tekening uit 'voorlichtingsboekje' voor het onderwijs... (NAM)

Winningsplan indienen 'moet kunnen', aldus Kamp
Voordat Hansa overgaat tot een definitieve winning van gas moet het bedrijf een vergunning aanvragen volgens de aangescherpte regels van de gewijzigde Mijnbouwet. Deze wet geeft de lokale overheden een zwaardere stem in het geheel.

Kamp meent dat het consortium een winningsplan moet kunnen indienen. Het zou dan gaan om in ieder geval 6 miljard kubieke meter gas uit een veld bij Schiermonnikoog. Kamp: "Als er een aanvraag komt, zullen we daar onze aangescherpte mijnbouwwet op los laten en kijken of het mag. Daar zomaar een stokje voor steken, moet je niet willen (...). Dan maakt de Tweede Kamer een karikatuur van zichzelf en neem je je eigen rol als wetgever niet serieus (...)".

Investeren in gaswinning weggegooid geld
Liesbeth van Tongeren van Groen-Links houdt vol dat investeren in gaswinning weggegooid geld is. Ze daagde vooral D66 uit omdat die partij vorig jaar nog een motie tegen proefboringen op zo'n twintig kilometer boven Schiermonnikoog steunde. D66 heeft op dit moment geen zin om vooruit te lopen op mogelijke nieuwe afspraken die betrekking hebben op de gaswinning.

Citaat
SP-Kamerlid Sandra Beckerman citeerde dominee Jitse van der Wal (foto) uit Appingedam -  ook wel de 'aardbevingspastor' genoemd -, die in een tv-uitzending verklaarde: "Ik heb hier als dominee leren vloeken over zoveel onrecht".

(Tussen haakjes) Wist u dat...?

Fossiele industrie kan rekenen op een gigantische lappendeken aan belasting vrijstellingen, subsidies en overgenomen ondernemersrisico. Ook in Nederland. Iedere minuut krijgt de fossiele industrie in Nederland ruim 14 duizend euro staatssteun. Ook in andere Europese landen staat de subsidiekraan fors open, waardoor fossiele brandstof in elf Europese landen jaarlijks met 112 miljard euro gesubsidieerd wordt. Dat blijkt uit een gepubliceerd onderzoek van het Overseas Development Institute (ODI) en Climate Action Network Europe (CAN-Europe). 

Zie vervolg > dossierpagina 2  -  overig nieuws eiland  -  home