Kerken op het eiland

De Got Tjark

De Grote Kerk (eilanders: 'Got Tjark') is de voormalige hervormde kerk. Vanaf mei 2005 behoort de kerk aan de protestantse gemeente Schiermonnikoog.

De kerk werd in 1866 gebouwd en verving toen een oudere kerk op dezelfde plek midden in het dorp. Het is een zogeheten 'zaalkerk'. Aanvankelijk met een houten klokkentoren, die in 1909 werd vervangen door een stenen toren. De kerk is eigendom van de protestantse gemeente; de toren is eigendom van de gemeente Schiermonnikoog. De kerk bevat een orgel dat omstreeks 1895 werd gebouwd en in 1991 werd gerestaureerd.

Zie ook het verhaal '150 jaar Got Tjark'. Klik hier.


Kapel St. Egbert

De kapel van Sint Egbert aan de Badweg hoorde vroeger bij het RK kinderkoloniehuis Sint Egbert waar verzwakte kinderen (de zogeheten 'bleekneusjes') gedurende een periode van zes weken konden aansterken. Het kerkje dateert uit 1915. Het interieur is nog authentiek. Het is een zogeheten kruiskerk. De kerk is nog steeds in functie. (Zie onderaan pagina informatie over ontstaan).
Foto onder: De kapel in vroeger tijden.

Het interieur is vrijwel geheel origineel. In de kerk bevindt zich het originele kerkmeubilair, waaronder bewerkte houten kerkbanken in het schip, een biechthok met glas-in-lood ruiten en sierbeslag direct links na de ingang, een marmeren altaar in de apsis, versierd met ingesneden en vergulde bloemmotieven, en koperen gemoderniseerde kronen.


Het ontstaan van de kapel

De rooms-katholieke St. Egbertkapel aan de Badweg dankt het bestaan aan mevrouw Johanna Maria Reinhart-Balvert uit Groningen. Vanwege haar gezondheid adviseerde haar huisarts haar om regelmatig naar Schiermonnikoog te gaan. Daar kreeg ze het plan om ook anderen - met name kinderen - van de gezonde eilander lucht te laten profiteren. in 1913 kwamen de eerste minder bedeelde (katholieke) kinderen naar het eiland. Zij logeerden aanvankelijk in een gebouw aan de Langestreek en vervolgens in de oud-woning van de burgemeester aan de Nieuwestreek. Al snel werd die ruimte te klein. Op 14 februari 1922 kreeg zij van het College van B&W toestemming tot de bouw van een nieuw vakantiehuis aan de westkant van de Badweg.

Al eerder - in 1913 - had mevrouw Reinhart een brief geschreven aan de eigenaar van het eiland, graaf Von Bernstorff. Daarbij vroeg zij de graag om een stuk grond waarop ze een kerkje kon laten bouwen.'Niet alleen de lichamelijke gezondheid, maar ook de katholieke ziel moest gevoed worden'. Later stelde de graaf nog meer grond beschikbaar. In 1914 vroeg mevrouw Reinhart aan de aartsbisschop van Utrecht toestemming voor de bouw van het kerkje  Utrecht. Zij wist de nodige gelden bijeen te brengen, waarop in de zomer van 1915 het kerkje gereed kwam en het op 25 juli 1915 plechtig werd ingewijd met als naam St. Egbert (kapel). Het ontwerp is van de Groninger architect A.Th. van Elmpt. Als patroonheilige werd gekozen voor Sint Egbert (639-729), abt van de abdij Rathmelsigi in Ierland, leraar van vele missionarissen die naar de lage landen trokken, waaronder Willibrord.

Het kerkje - in Romaanse stijl - is in de loop der tijd uiterlijk nauwelijks veranderd. Ook het interieur is nog origineel of in oude staat gerestaureerd. Toen het koloniehuis in 1966 werd gesloten ging de kapel bij besluit van december 1966 over naar het bisdom Groningen. Een jaar later werd de parochie St. Egbert opgericht.

Een bezoek aan de St. Egbert-kapel is de moeite waard. onder meer vanwege de 14 kruiswegstaties, waarbij op iedere afbeelding drie kinderen zijn afgebeeld. Hieraan te te merken dat de kapel nauw verbonden was met de naastgelegen kinderkolonie. Opvallend ook is een het sobere Mariabeeld, gemaakt door eilander schilder / beeldhouwer Martin van Waning; Maria is daar uitgebeeld als een gewone eenvoudige vrouw.


>  Zie ook: Verhaal 'Gastvrijheid en perpectief':  Klik hier.


Sinds 1 mei 2016 stellen de eilander monniken hun diensten in de St. Egbertkapel aan de Badweg voor iedereen open. Weet u welkom. De diensten zijn er iedere dinsdag, woensdag en donderdag.

Op 8 oktober beginnen de winterdiensten (aanvang: 18.00 uur).                                         

________________________________________________________________________________________________________

Nadere info

Parochie St. Egbert
In de zomermaanden en vakantie zijn er in de RK kapel aan de Badweg ochtenddiensten. Aanvang: 10.30 uur. Zie ook verhaal van beheerdersechtpaar, klik hier.

Protestantse Gemeente
De ochtenddiensten in de Got Tjark beginnen om 10.00 uur. In de maanden juli en augustus worden de diensten gehouden in het Cultureel ontmoetingscentrum (COS) aan de Langestreek. Op de eerste zondag van de maand is er gelegenheid voor 'ontmoeten en groeten' tijdens de koffie na de dienst.

________________________________________________________________________________________________________