Monniken

Het allervroegste begin van wadlopen - eigenlijk meer van 'lopen op het Wad' - is enigszins in nevelen gehuld. Jan Abrahamse noemt de arme middeleeuwse monniken die zoals het verhaal wil massaal verdronken tijdens een oversteek vanaf Schiermonnikoog. In een van zijn altijd aardige publicaties over de charme van het toeval komt multiwetenschapper met een ander droevig begin van het wadlopen. Hij rept van een overspannen boerenzoon die in wanhoop de Waddenzee is ingelopen, maar niet verdronk: hij arriveerde ongewild heelhuids op een eiland. Abrahamse vindt dit maffe verhaal niet eens héél onwaarschijnlijk. Het zou best gekund hebben.

Derk Schortinghuis

Maar wadlopen zoals we thans gewend zijn is van veel later datum. De notabele heer Derk Schortinghuis uit Den Haag liep in 1939 al naar Rottumeroog. Na de oorlog bleef Schortinghuis plus aanhang wadlopen. Hij kwam zelfs enigszins in aanvaring met Abrahamse toen die het bestaan had in 1964 tijdens een gewaagde, allereerste 'wandeling' van Texel naar Vlieland een rubberboot in te duiken, puur om te overleven. Zelf pareerde Schortinghuis onverhoedse vloedverschijnselen met drie staken in de bodem die een zitplaats opleverden, comfortabel genoeg om betere tijden af te wachten. Abrahamse en zijn maat Jaap Buwalda hadden in hun rubberboot geen contact meer met de bodem en in zo'n situatie ben je 'af', in de strenge visie van Schortinghuis.

Premièreoversteek

Genoemde Buwalda, net als Abrahamse destijds geografiestudent, had in 1955 op Schiermonnikoog furore gemaakt met een onverwachte premièreoversteek. Bij hotel Van der Werff brak de pleuris uit, vertelt Abrahamse, toen Buwalda met zijn maat Felix Sutorius zich daar meldde. De burgemeester, de jeugdherbergvader en zelfs reddingsgoeroe Mees Toxopeus waren ook zó geschrokken dat ze de wandeling terug verboden. De helden gingen dus met de boot retour vaste wal, maar herhaalden hun stunt - toen beter voorbereid - nog eens een half jaar later. Abrahamse nam in 1957 de plaats van Sutorius in. Vele tochten en oversteken volgden.

 

Wadlopen kreeg een reputatie

Maar andere vroege wadvogels zoals een predikant uit Hollum op Ameland en een gemeentesecretaris uit Kollum - wie ontrukt hen aan de vergetelheid? - werden in die tijd ook actief. Wadlopen kreeg een reputatie, door het enthousiasme van mensen die mee mochten, maar ook door het zendingswerk van Abrahamse en Buwalda. Die waren niet te beroerd regelmatig lezingen te geven. Zo enthousiasmeerden zij de sportieve boeren Hijlke en Abel Dijkstra uit Pieterburen die in de fameuze winter van 1963 (Paping!) het Wad al eens op alternatieve wijze hadden verkend op het ijs. Met steun van vooral Buwalda werd Pieterburen vervolgens verrijkt met een heus wadloopcentrum. Na een latere splitsing ging het Dijkstra-deel niet geheel onverwacht Dijkstra's Wadlooptochten heten. Dit jaar wordt het 45-jarig bestaan gevierd.

Met mooi weer op een zaterdag werden weleens 1000 mensen tegelijk op het Wad losgelaten, vertelt Abrahamse, nog steeds met enige ontzetting in zijn stem. Per groepje van honderd man en vrouw ging men los. Het was daar drukker dan de Herestraat in Groningen. En als Schiermonnikoog bereikt werd, volgden volgens Abrahamse Woodstockachtige taferelen in de kwelders van Schier. Vermoedelijk doelt hij hier op zich vrijmoedig verkledende dames en erger. De hippies sloegen genadeloos toe.

Maar aan die anarchie kwam vervolgens snel een eind. De waddenprovincies sloegen de handen ineen en er kwam een behoorlijk strikte handhaving van een en ander. Vrijheden en verplichtingen werden vastgelegd in een waddenconvenent.