|
|
|
Intens eilandgevoel door Jeff Keustermans Stipt om twintig over acht rijdt de bus naar Lauwersoog voor. Er zitten vijf passagiers in de bus. Ik lees het krantje dat ik op het station in mijn handen geduwd kreeg. Uitgestrekte polders trekken voorbij, geen mens te zien in het dichtstbevolkte land ter wereld. De zon verschijnt en de regen stopt: het wordt een leuke 'blue sky' dag. Ook de veerboot vaart vandaag met verlies. Hier en daar hoor ik Fries praten. Ik versta er een aardig woordje van. Op een scherm volg ik hoe het schip zijn weg zoekt. De vaargeul maakt een grote bocht. De Waddenzee is op sommige plekken te ondiep om rechtstreeks naar het eiland te kunnen varen. Omdat ik jaren geleden met enkele vrienden op Texel eens in een piepklein huisje terecht was gekomen, had ik besloten om een voldoende ruim huis te huren: voor vier personen. Met uitzondering van de laatste nacht, zal ik de hele week de enige gast zijn. De voordeur is niet op slot. 'De sleutel steekt aan de binnenkant', had de eigenaresse gezegd, voor het geval ik de deur ooit wel op slot zou willen doen. Een ruime voorraad hout ligt klaar. Ik droom van een goed boek bij het knetterende haardvuur. Buiten gaat het vriezen of gezellig mistig zijn, hoop ik. Met amper 1000 inwoners vormt Schiermonnikoog de kleinste gemeente van Nederland. Alle winkels zijn open en in het kleine maar levendige centrum fietsen, praten, kopen de dorpsbewoners alsof er hier nooit een toerist komt. De weinige toeristen die er in het laagseizoen toch zijn, vermengen zich onopvallend, zodat het niet gemakkelijk is te weten wie hier woont en wie hier op bezoek is. Ik doe mijn inkopen in de enige supermarkt, waar ik alles vind. Alleen het assortiment kant-en-klare maaltijden is wat beperkt. Dat wordt dus zelf koken (aan verse producten geen gebrek)... of de restaurants proberen. De drogisterij verderop in het dorp is tegelijk postkantoor. De boekhandel heeft een ruim assortiment aan tijdschriften en boeken. Aan het pad naar de Rabobank en bij hotel Duinzicht, vormen metershoge walviskaakbeenderen de ingangspoort. Anders dan op sommige andere Waddeneilanden ligt op Schiermonnikoog slechts 1 dorp en ik voel me er onmiddellijk thuis. De structuur van het oude dorp is uitgesproken en werd bedacht door de toenmalige Duitse privé-eigenaar van het eiland. 'Ordnung muss sein': langs een gerespecteerde rooilijn staan kleine karakteristieke eilander huisjes, vlak naast elkaar (amper een meter ertussen telkens), over een lengte van vele honderden meters. Voor de huisjes ligt een voetpad, afgeboord met een haag, een breed grasveld en dan een laan met bomen. Ik ontdek twee dergelijke rijen in het oude dorp: de Langestreek en de Middenstreek. Later toegevoegde straten lopen losser van elkaar. Sommige huisjes hebben een klein bijgebouw, het 'lytje hus' in de lokale taal. Deze lokale taal wordt nog door een 70-tal bewoners gesproken. Ondanks de strakke bouwlijn, straalt het geheel een grote warmte, schoonheid en rust uit. Heerlijk gevoel. Ik huur voor enkele dagen een fiets. Mijn eerste tocht gaat zuidwaarts. De lage middagzon schijnt aangenaam in mijn gelaat, maar mijn handen blijven fris. Vanaf de veerdam van de jachthaven, zie ik hoe de Waddenzee door het laagtij ver is teruggetrokken. Ik fiets verder oostwaarts. rechts ligt de Waddenzee en links de uitgestrekte intens groene weilanden van de Banckspolder. Het fietspad laat de Waddenzee rechts liggen en kiest voor een natuurgebied van zand en stugge grassen: de kwelder. Deze uitgestrekte vlakten worden geregeld door het zeewater overspoeld. Dat leidt tot een open landschap met lamsoor, Engels gras en zeealsem. Bomen groeien er niet. Met de fiets kom ik gemakkelijk bij de meer dan twintig kilometer lange, zeer brede stranden. Op de zandbanken in de verte liggen zwarte stippen: zeehonden. Pech, m'n verrekijker thuis laten liggen. Langdurig verloren rijden is hier onmogelijk. Het eiland is te klein en zoals overal in Nederland zijn de fietspaden uitstekend bewegwijzerd. Via het Bospad en het berkenpad kom ik langs de ijsbaan terug in het dorpscentrum. Er staan heel wat fietsen voor de witte gevel van Hotel Van der Werff. Een oud, geel ANWB-gevelbordje aan de ingang met een afbeelding van een oude fietsp  omp en het woord 'voetpomp', maakt me
duidelijk dat dit hotel een soort publieke functie vervult. Mijn
banden zijn nog prima opgepompt, maar zelf wil ik ook wel tanken. De
tegenwind bij het laatste stuk maakte me dorstig. Het westelijk deel
van het eiland zal ik later verkennen.De kleine inkom van het hotel is als de teletijdmachine van professor Barabas. Ze slaat me in enkele seconden ver terug in de tijd. In gouden letters lees ik op een zwart granieten bord: 'Bij gesloten telegraafkantoor kunt U hier bellen - Wachtlokaal voor bussen Rijksveerdienst - Telegrafisch verbonden'. In een oude brochure lees ik dat het hotel destijds telefoonnummer 3 had. De gelagzaal van het reeds in 1726 opgerichte hotel is het stamcafé
in het dorp. Op de tafeltjes liggen vaalbruine kleden. Houten
lambrisering, donkergroene overgordijnen, eerder karige verlichting
en een oude, delftsblauw betegelde schouw, die spijtig genoeg niet
meer in gebruik is, geven het geheel een hoog huiskamergehalte. De
oude houten toog met blinkende tapkranen maakt duidelijk dat het wel
degelijk een gelagzaal is. Je hoort het gerammel van glazen, het
omslaan van de krantenbladzijden, geschuifel van stoelen en het
stille, stemmige geroezemoes van de gasten. |
