De Taalplúech – een werkgroep van de cultuur historische vereniging - heeft zich sterk gemaakt voor het ‘levend’ houden van de eigen taal van ‘t eiland. Die eilander taal heeft een Friese oorsprong maar verkreeg door het isolement een aparte klank en wordt wat zangerig uitgesproken. De tongval is het verst van de Nederlandse taal gelegen en is vaak - ook voor Friezen - moeilijk te verstaan. Vooral de Scandinavische talen zijn van invloed geweest op de eilander taal. Er is een ‘Wezzenbúek (woordenboek) - Nederlands-Eilanders’ samengesteld en uitgegeven. Er zijn nog zo’n 80 mensen die de taal actief beheersen.

Om bekendheid te geven aan de taalcultuur en de historie is vanuit de Taalplúech in 2005 het project ‘Taalroute Schiermonnikoog’ opgestart met de heer Henk Koning (foto rechts) als initiatiefnemer en warm pleitbezorger. Omdat dit mooie project in een la dreigde te verdwijnen en er regelmatig vragen vanuit de bevolking kwamen hoe het er mee stond, heeft het voormalige  bestuur van ’t Heer en Feer aan de heer Bart Sikkema (secretaris) en Annemieke Zwakhals (penningmeester) gevraagd om te proberen het project samen met Henk Koning vlot te trekken.

Doel van de taalroute

De eilander (taal)cultuur en historie bij een breder publiek onder de aandacht brengen. Het eiland is sterk op de natuur gericht, deze gedichtenroute vormt een welkome aanvulling op het totale aanbod.

Onze zeedijk  (Lammert Wiersma)  Je ligt als een sterke band  als een groene slinger om het land  van oost tot west aaneen gesloten.  De vruchtbare polder onder de  luwte  behoed je voor het hoge tij:    Jij houdt het water buiten.  Locatie:  zitbank aan het einde van het Melle   Grietjespad. (nr. 4 op kaartje)

Beoogd effect en resultaat

Met het plaatsen van de gedichten aan de voet van bestaande bankjes en op de abri wordt de nieuwsgierigheid van de passant gewekt. Wat is dat, wat staat daar, wat zegt dit over de plek waar ik mij nu bevind? Het is een uitnodiging een onbekende kant van het eiland te ontdekken en meer te weten te komen over de cultuur en historie.

Als de reacties op de taal (gedichten) route enthousiast zijn en deze de eilanders en gasten aanspreekt, dan kan worden overwogen om de route met acht stenen uit te breiden. Nu zijn er op 8 locaties in en rond het dorp bij een zitbank een kort gedicht in de eilander taal op een steen, geplaatst. De locatie wordt in het gedicht beschreven.

Het project is mede mogelijk gemaakt door subsidies van Plattelânsprojekten Fryslân en de gemeente Schiermonnikoog.

Wat bindt ons aan dat stukje grond,  wij voeren wel de wereld rond  maar werden er weer heen   gedreven en zochten daar onze   ankergrond.  Wij dwaalden er als kind al rond,  en hebben er veel plezier gehad.  Dat alles is zo bij ons gebleven  en vast in onze harten beschreven.  Wat bindt ons aan dat stukje grond?  Het geringste is ons al een band,  of is 't ook maar van duin of strand:  Een handvol zand.  (Jacob Fennenga)

Locatie: Abri Oosterreeweg (nr. 1 op kaartje)

■ Bij de VVV op 't eiland kunt u het      kaartje met daarbij de     vertalingen in het Nederlands     voor 0,50 euro aanschaffen. ■ Voor website van de cultuur-     historische vereniging     't Heer en Feer: klik hier. ■ Zie ook de pagina:     'De eilander taal' (klik).

 Feestelijke opening van de Taalroute op 10 april 2010 (foto: Bart Sikkema)

naar bovenzijde pagina