Verhaal Schiermonnikoog

In een tijd van computerspelletjes, gym- streetdance- en muzieklessen en voetbaltraining leek het mij leuk om een groep eilander kinderen eens te vertellen hoe wij vroeger onze vrije tijd doorbrachten. Zo gebeurde op een zaterdag in februari 2006. De groep bestond uit ongeveer 15 kinderen.

Hutten bouwen, oorlogje voeren, landje pik, typelen, vlotten bouwen, zwemmen op de kwelder of in het Kattegat, jutten en stropen. Dáár hielden wij ons vroeger op het eiland mee bezig . Spannende bezigheden, altijd buiten en altijd kwam je te laat thuis.

Zaterdagmorgen, 18 februari 2006

We vertrekken op zaterdagmorgen, 18 februari 2006. Het is een prachtige winterdag. De grijze wolken schuiven langzaam van het eiland af zodat de zon zijn best kan doen de zaak een beetje op te warmen. Als we onze fietsen in het bos hebben weggezet volgen we eerst een breed zandpad en een ruiterpad om dan plotseling via een heel smal paadje te verdwijnen tussen dromende berkenbomen.

We moeten achter elkaar lopen, zo smal zijn de paadjes. En als ik na drie kwartier slenteren en slingeren vraag waar we nu zijn, weet niemand te vertellen waar we uithangen. In een met mos begroeide duinpan gaat iedereen in een kring om mij heen zitten en na een 'ouderwets' kanaalbeschuitje en een modern pakje fris begin ik te vertellen over jutten en stropen.

Over jutten en stropen

Vroeger, toen er nog armoede was op het eiland, was het heel normaal dat men door jutten en het vangen van een konijntje wat extra`s probeerde te verdienen. Het was natuurlijk verboden maar ja, dingen die niet mogen zijn natuurlijk best wel spannend. En het leverde een paar centen op. Als de wind een paar dagen uit het noorden waait gaat bij de eilander de hartslag omhoog en komen oergevoelens omhoog. Maar als je vroeger op pad was om bijvoorbeeld een konijntje te vangen of met een fiets vol hout van het strand kwam, dan nam je niet de gebaande wegen. En schelpenpaden had je toen ook nog niet. Nee, je sloop in het donker langs smalle kronkelende paadjes. Soms waren dat 'jouw paadjes' omdat niemand anders ze kende. Soms zijn ze er nog die bijna verdwenen, paadjes. Paadjes met een verleden die vaak een verhaal hebben te vertellen. Zoals de volgende gebeurtenis:

Het verhaal van de stroper en de koffer

Een stroper wordt gepakt door de jachtopziender. Hij moet naar de rechtbank in Leeuwarden. Omdat de boot in die tijd maar één keer per dag vaart en hij dus een nacht moet overblijven op het vaste land neemt hij een grote bruine koffer mee.

Bij de rechtbank aangekomen staat een portier hem op te wachten. "Meneer de rechter wil even met mij praten", zegt de eilander stroper. "Dat is prima, maar die koffer gaat niet mee naar binnen", zegt de portier. "Ja maar…" "Niks ja maar! Zet hem maar hier bij mij in het portierskantoor", zegt de ambtenaar. "Pas je er goed op?", vraagt de stroper en de portier zet de koffer onder zijn bureau en schuift er zijn stoel voor.

Even later staat de stroper met een zielig gezicht voor de rechter. Hij wordt veroordeeld en krijgt een boete van 50 gulden. Met gebogen hoofd verlaat de stroper met zijn koffer het gerechtsgebouw.

Twee straten verder gaat hij een winkel binnen en loopt met de eigenaar van de winkel naar achteren. De koffer wordt op een tafel gezet en uitgepakt. Vijfentwintig keurig in papier verpakte konijnen wisselen van eigenaar. De stroper ontvangt 150 gulden. Met opgeheven hoofd verlaat hij de zaak. "Tóch mooi honderd gulden verdiend vandaag", mompelt hij in zichzelf.