Schierweb

Wist u dat?

.. dat op 28 oktober 2013 een hevige storm veel bomen velde?
Om meer te lezen, klik hier.

.. dat de walvisvaart na de WO II voor ‘t eiland belangrijk was?
De walvisvaart heeft in de geschiedenis van ‘t eiland een belangrijke plaats ingenomen. Kort na de Tweede Wereldoorlog was er een tekort aan alles, zo ook aan oliën en vetten. Klaas Visser, geboren op ‘t eiland, was kapitein van de walvisvaarder ‘Willem Barentsz’. Vele eilandbewoners gingen met hem mee op walvisjacht. Een groot deel van de eilandbewoners leefde een periode lang van de walvisvangst.

.. dat ruim 100 jaar geleden ‘Duinzicht’ haar deuren opende?
Op 7 juni 1913 opende de heer Van der Ben aan de Badweg de deuren van Pension Duinzicht. Een pension met eenvoudige kamers. De Badweg was toen nagenoeg onbebouwd en toerisme was er amper. In de loop van de jaren nam het toerisme op Schiermonnikoog toe en met de komst van meer gasten veranderde er veel. Vanaf april 1999 wordt het hotel geleid door de familie Harthoorn.

.. dat op 26 januari 2013 de eerste schaats-toertocht werd gehouden?
Honderd deelnemers trotseerden op zaterdag 26 januari 2013 kou en sneeuwbuien voor de Johannes van Dijk(schaats)tocht op de Westerplas.

.. dat Schiermonnikoog op 12 september 2012 de eerste was?
Schiermonnikoog heeft op woensdag 12 september 2012 om 21.36 uur als eerste gemeente de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen 2012 doorgegeven aan de Verkiezingsdienst van het ANP.

.. dat het beeld van de Schiere Monnik op 2 augustus 2012 wankelde?
Op donderdagavond 2 augustus 2012 ging een meisje tijdens de open markt spelenderwijs aan de arm van het standbeeld ‘De Schiere Monnik’ hangen. Toen bleek dat het bijna 3 meter hoge beeld – dat al sinds 1960 op de Willemshof staat – los op zijn sokkel stond. Het beeld verschoof, maar gelukkig kon het meisje op tijd naar beneden springen. De dienst gemeentewerken heeft het beeld geborgen. De vier borgpennen waarmee de statige monnik aan de sokkel was bevestigd, bleken volledig doorgeroest te zijn. Op dinsdag 18 september 2012 werd het beeld terug geplaatst op zijn sokkel.

.. dat het Waddengebied 500 kilometer lang is?
En 310.000 hectare groot? Dat is net zo groot als heel Zuid-Holland. De Waddenzee zelf is 10.000 vierkante kilometer groot. Met een lengte van 500 kilometer en een breedte van gemiddeld 20 kilometer is de Waddenzee een langgerekte binnenzee. 4000 kilometer daarvan bestaat uit droogvallende wadplaten. Daarmee is de Waddenzee het grootste getijdengebied ter wereld.

.. dat Schiermonnikoog vroeger aan Friesland vast zat?
Schiermonnikoog zat tot 1287 gewoon vast aan Friesland. Na een stormvloed werd de Waddenzee gevormd en werd Schiermonnikoog een eiland.

.. dat Godfried Bomans in 1970 zijn mening gaf over Schiermonnikoog?
Op 6 november 1970 interviewde Jan van Rompaey van de VRT Godfried Bomans op Schiermonnikoog. Dat leverde een heerlijk, absurd gesprek op over ‘het strandwezen, de kunst van het wadlopen en over het strandjutten’.

.. dat het laatste officiële bezoek van Juliana en Bernhard op 11 juli 1967 was?
Op 11 juli 1967 landden Koningin Juliana en Prins Bernhard per helikopter op ‘t eiland. Zij werden begroet door burgemeester Oosterhuis en twee schoolkinderen (Tia Groendijk en Aafke van der Zee). Het was het laatste officiële koninklijke bezoek van Juliana en Bernhard.

.. dat op 26 januari 2012 de heer Sjon Stellinga burgemeester werd?
Op donderdag 26 januari 2012 werd de heer Sjon Stellinga officieel geïnstalleerd als burgemeester van ‘t eiland. De installatie werd verricht door de Commissaris van de Koningin in de provincie Friesland. De heer Stellinga volgde Martin Zijlstra op, die waarnemend burgemeester was na het vertrek van burgemeester Bert Swart (29/3/2011).

.. dat in 1997 het EK Teatsen plaatsvond op ‘t eiland?
In 1997 vond op Schiermonnikoog het EK Teatsen plaats. Deze sport is een kruising tussen tennis en kaatsen.

.. dat op zondag 22 januari 2012 een levende bruinvis aanspoelde?
Op het strand spoelde op zondagochtend 22 januari 2012 een levende jonge bruinvis aan. Het dier kwam bij harde wind en hoog water op het strand terecht. Ook in 2011 spoelden veel bruinvissen aan. Hoe dat komt, is niet bekend. Verschillende instanties doen hier onderzoek naar.

.. dat op zaterdag 12 november 2011 het nieuwe ‘Vissershuis’ werd geopend?
Het nieuwe onderkomen van de KNRM aan de Reeweg is zowel het boothuis voor de reddingboot ‘Edzard Jacob’, het kusthulpverleningsvoertuig als bemanningsverblijf.

.. dat op 29 oktober 2011 het gedenkteken ‘Feurby’ (Voorbij) werd onthuld?
Het gedenkteken – een overslaande golf – is uitgevoerd in brons en ontworpen door Martin Pinsel uit Gennep. Initiatiefnemer is de heer Piet Teensma. De plaquette bij het beeld vermeldt: ‘Feurby. Voor alle eilanders die gebleven zijn op zee of in den vreemde’.

.. dat op 1 december 2010 de veerboot op een zandbank kwam te liggen?
Op 1 december 2010 kwam de veerboot om 08.00 uur vast te liggen op een zandbank. Even na 16.30 uur diezelfde dag kwam de boot weer los dankzij het stijgende water.

.. dat Bunkermuseum ‘Schlei’ in oktober 2010 de 10.000 bezoeker ontving?
Op 10 oktober 2010 werd de 10.000-ste bezoeker ontvangen bij Bunkermuseum ‘Schlei’. Het was Stefan Nienhuis die samen met zijn zoons Kevin en Wiggert het museum bezocht. Hij kreeg een grote bos bloemen en de familie ontving het documentatiewerk ‘De oorlog in beeld’.

.. dat Middenstreek 42 meer dan 100 jaar een bakkerij was?
Het pand Middenstreek 42 was in vroeger tijden een bakkerij. Het pand is nu eigendom van Jan en Astrid van der Zaag. Wat vroeger de bakkerij-winkel was, is nu een heerlijk ouderwets snoepwinkeltje.

.. dat de eendenkooi en boerderij De Kooiplaats in 2011 het 150-jarig bestaan vierden?
De eendenkooi op Schiermonnikoog werd in 1861 aangelegd om eenden te vangen voor de verkoop. In 1960 raakte de kooi buiten gebruik. Met de komst van het Nationaal Park werd de kooi gerestaureerd. Boerderij De Kooiplaats vormt samen met de eendenkooi een historische eenheid op ‘t eiland.

.. dat in 1998 de vuurtoren zijn rode kleur kreeg?
De markante vuurtoren op ‘t eiland kreeg in 1998 zijn rode kleur.

.. dat ook in 1871 precies werd bijgehouden wie er woonden op ‘t eiland?
Aantal inwoners: 1066, te weten 510 mannen en 556 vrouwen. De gemeente kende verder 1 smid, 4 broodbakkers, 13 winkeliers, 2 logementhouders, 11 tappers, 5 timmerlieden, 2 slagers, 5 schippers en 1 rederij.

.. dat in september 2009 de eerste huwelijksvoltrekking op het strand plaats vond?
Op  vrijdag 4 september 2009 werd op het strand bij ‘Het gat van paal 10′  het eerste officiële huwelijk per Balg-expres gesloten. In de luwtje van de stuifdijk, trouwde ambtenaar Sytze Schut het bruidspaar De Jong – Bouman.

.. dat de drie telefooncellen verwijderd werden in 2009?
De drie openbare telefooncellen op ‘t eiland werden in 2009 verwijderd. Het gebruik was laag omdat vrijwel iedereen over een mobiele telefoon beschikt.

.. dat op 4 augustus 2009 een ree werd waargenomen op ‘t eiland?
Op 4 augustus 2009 nam eilander Jan Holwerda een ree waar nabij de Kobbeduinen. Anderen deden ook melding van de aanwezigheid van het dier. Het was 15 jaar geleden dat er ook een ree werd gespot. Waarschijnlijk ging het om een mannetje van de vaste wal, dat geen eigen territorium kent. Reeën kunnen goed zwemmen.

.. dat op 26 juni 2009 de Waddenzee tot Werelderfgoed werd verklaard?
De Waddenzee is op 26 juni 2009 tot Werelderfgoed verklaard. Nederland en Duitsland hadden samen de Waddenzee voorgedragen bij de Unesco. Het gebied waar het om gaat loopt van Texel tot Sylt in Noord-Duitsland. Het Deense deel van de Waddenzee komt niet op de lijst omdat Denemarken niet bij de voordracht was betrokken.

.. dat op 9 augustus 2008 het eerste sliklee-kampioenschap plaatsvond?
Op zaterdag 9 augustus 2008 vond voor de eerste keer op ‘t eiland het slikslee-kampioenschap plaats. Dat gebeurde op het wad ten oosten van de jachthaven. Er werd deelgenomen door 14 heren en 8 dames. Winnaar werd Marco Kortleever uit Leiden.

.. dat op 1 maart 2008 de vogelkijkhut werd geplaatst bij de Westerplas?
Toen in mei 2006 de eilander Sytze Schut de titel ‘Mooiste plek van Nederland’ won, mocht hij ook 25.000 Euro mee naar huis nemen. Dit bedrag was het startkapitaal voor het realiseren van een grote wens van Sytze, namelijk een vogelkijkhut bij de Westerplas. Met financiële hulp van gemeente, provincie, bedrijfsleven, Natuurmonumenten en nog vele andere gulle gevers kon op 1 maart 2008 tot plaatsing worden over gegaan.

.. dat het havengebouw bij de jachthaven op 25 april 2008 werd geopend?
Op 25 april 2008 werd het havengebouw bij de jachthaven geopend door gedeputeerde Anita Andriessen (†). Het gebouw staat op een terp. In de terp zijn sanitaire voorzieningen aangebracht en op de terp staat het kantoor van de havenmeester en is er een klein restaurant.

.. dat in juli 2008 Schiermonnikoog-tv van start ging?
In juli 2008 werd het eigen tv-kanaal voor ‘t eiland een feit: Schiermonnikoog-tv. Met eilandnieuws, toeristeninformatie, gemeentelijke informatie, weerberichten en webcambeelden. Ook felicitaties, koopjes, foto’s en video’s kunnen op de zender worden geplaatst. Ontvangst is op ‘t eiland via kanaal 23, 487,25 Megahertz.

.. dat in 1983 de tv-dramaserie ‘Het geheim van Vredenhof’ werd uitgezonden?
In 1983 bracht de TROS de dramaserie ‘Het geheim van Vredenhof‘ op de buis. Voormalig hoofd TROS Aktua tv, Wibo van der Linden, heeft in 1983 de 5-delige serie geschreven en geregisseerd. Van maandag 17 juni tot en met vrijdag 21 juli 1983 zond de TROS deze serie uit. Alle rollen werden gespeeld door eilanders.

.. dat Pieter en Margriet vaak het eiland hebben bezocht?
Pieter van Vollenhoven en zijn vrouw prinses Margriet hebben – in de periode dat hun zonen nog klein waren – veelvuldig ‘t eiland bezocht. De ruimte en rust op ‘t eiland maakten het ook voor hen mogelijk (bijna) zonder opvallen vakantie te houden.

.. dat gravin Ursula von Bernstorff een rustplaats kreeg op ‘t eiland?
De Duitse gravin Ursula von Bernstorff die op 12 maart 2007 op 80-jarige leeftijd overleed, werd bijgezet in het familiegraf van de Von Bernstorffs op het kerkhof van de Got Tjark. Zij was de weduwe van de in 1987 overleden Bechtold von Bernstorff, de laatste privé-eigenaar van Schiermonnikoog die het eiland tot 1945 in bezit had.

.. dat de vogelkijkhut op zaterdag 17 mei 2008 officieel in gebruik werd genomen?
Mieke van der Weij, NCRV presentator, en eilander Sytze Schut namen op zaterdag 17 mei 2008 de vogelkijkhut aan de Westerplas officieel in gebruik. Samen knipten ze enkele wilgentenen door aan het begin van het vlonderpad dat toegang geeft tot de kijkvoorziening.

.. dat het ook op ‘t eiland sneeuwde op tweede Paasdag 2008?
Net als in de rest van Nederland ontkwam Schiermonnikoog niet aan een sneeuwbui op Tweede Paasdag (24 maart) 2008. Laura en Jodie maakten er het beste van: sneeuwpret!

.. dat 14 december 2007 een bijzondere dag was voor Henk en Annie Koning?
Eigenlijk was het een ’150-jarig’ jubileum! 50 jaar getrouwd, 50 jaar op ‘t eiland en 50 jaar in het (Konings)huis aan de Nieuwestreek. In 1956 gingen Henk en Annie (toen nog verkering) voor het eerst op vakantie naar ‘t eiland; een jaar daarna kwam er een vacature vrij voor hoofd van de openbare school op ‘t eiland, aan welke functie Henk op 1 januari 1958 begon.

.. dat er in mei/juni 2007 wel heel veel regen viel op ‘t eiland?
Eind mei, begin juni 2007 viel er zoveel neerslag op ‘t eiland dat mais- en grasland onder water kwamen te staan. Waterschap Friesland stuurde een noodpomp (capaciteit 10 kub per minuut) die het water naar de Waddenzee loosde.

.. dat toeristen en muggen niet echt samen gaan?
In de week van 16 juli 2007 ging ‘t eiland gebukt onder een muggenplaag. Ten gevolge van de zachte winter en de natte zomer hadden de muggen zich flink vermenigvuldigd. De overlast was zodanig, dat sommige vakantiegangers hun biezen pakten. De winkels op ‘t eiland deden goede zaken; de anti-muggenspray vloog de deur uit.

.. dat Schiermonnikoog een dorpsomroeper heeft?
De heer Jelle Woudstra zorgt voor het omroepen van aankondigingen voor onder meer vergaderingen, uitverkoop, kaartavonden en bazaars.

.. dat koningin Beatrix op 13 juni 2007 ‘t eiland bezocht?
In het kader van een streekbezoek aan Noord-Groningen, bezocht koningin Beatrix op woensdag 13 juni 2007 ‘t eiland. Veel volk op de been en geen dranghekken. Dat is koninklijk bezoek op de Lytje Pole.

.. dat op 12 januari 2007 het nieuwe gemeentehuis werd geopend?
Op 12 januari 2007 werd het glas geheven na de officiële en feestelijke opening van de nieuwbouw van het gemeentehuis. De opening werd verricht door de commissaris van de koningin, de heer Ed Nijpels.

.. dat op 16 november 2006 de windvaan werd terug geplaatst?
Op donderdagmiddag 16 november 2006, werd de met bladgoud gerestaureerde windvaan terug geplaatst op de toren van de Got Tjark in het centrum van het dorp. ‘De kroon op het werk’ na een grondige restauratie van toren en kerk.

.. dat op 21 december 2006 het hoogste punt werd bereikt bij de bouw van het nieuwe havengebouw?
Op donderdag 21 december 2006 werd de staalconstructie geplaatst voor de bovenbouw van het havengebouw. Daarmee werd tevens het hoogste punt van deze bouw bereikt.

.. dat u in de herfst ‘dronken vogels’ kunt waarnemen?
Vogels weten de duindoornbes erg te waarderen. Uitgerust met scherpe, puntige snaveltjes, lusten ze wel pap van de bessen. Met verstrekkende gevolgen. In de herfst, als de bes rijp is, ziet men boven de duinen regelmatig vogels vliegen met een ietwat onzekere ‘laat-maar-waaien-gang’. Van de duindoornbes die in hun maag is gaan gisten, worden ze dronken.

.. dat volgens oud gebruik het nieuwe jaar wordt ingeluid met de knallen van het carbid-schieten?
Carbid-schieten was in vroeger dagen een oud gebruik waarbij men met behulp van een brok carbid en een stevige (melk)bus flinke knallen liet horen om de boze geesten voor het nieuwe jaar te verjagen.

.. dat op 7 oktober 2006 de veerdam onder water stond?
Springtij in combinatie met harde wind zorgde er op zaterdag 7 oktober 2006 voor dat passagiers twee uur langer dan normaal aan boord moesten blijven. De veerdam stond onder water, zodat bussen en auto’s aanvankelijk geen passagiers konden ophalen.

.. dat Sint op 18 november 2006 een speciaal cadeau meebracht voor burgemeester Bert Swart?
Sint gaf aan toenmalig burgemeester Swart een grote bus ‘Brasso’(koperpoets) zodat voortaan iedere maand het koperen dak van het nieuwe gemeentehuis gepoetst kon worden.

.. dat er in oktober 2006 drie concertvleugels ‘aanspoelden’ bij paal 5?
Op het strand van Schiermonnikoog ‘spoelden’ in oktober 2006 bij paal 5 drie grote concertvleugels aan. Het was een project van kunstenaar Florentijn Hofman uit Rotterdam in het kader van het Kamermuziekfestival 2006, dat van 30 september tot en met 5 oktober op ‘t eiland plaatsvond.

.. dat in november 2006 het waterpeil tijdens zware storm erg hoog kwam?
In de nacht van 31 oktober op 1 november 2006 woedde een zware noordwesterstorm. Buien met uitschieters tot windkracht 10 teisterden ‘t eiland. Door de storm werd het water in de Waddenzee opgestuwd. Aan de zuidkant van ‘t eiland werd een waterstand gehaald van 3.59 + NAP. Op verschillende plekken ontstond schade. Zo moest bijvoorbeeld de activiteitenbus van Atelier Schier het ontgelden en raakte het talud bij de aanlegsteiger flink beschadigd.

.. dat Schiermonnikoog pas in het jaar 1924 over elektriciteit ging beschikken?
In 1924 werd op ‘t eiland een elektriciteitscentrale (‘De Centrale’) in bedrijf genomen. Toen in 1976 de stroom via kabels vanaf de vaste wal kwam, werd het elektriciteitsgebouw een natuurinformatiecentrum: ‘Bezoekerscentrum De Oude Centrale’. Aanvankelijk een gemeentelijk centrum. Vanaf 1989 is het centrum onderdeel van het Nationaal Park.

.. dat schuimvorming op het strand veroorzaakt wordt door de schuimalg?
Oorzaak van deze schuimvorming is een microscopisch klein algje dat de toepasselijke naam schuimalg heeft. In het voorjaar, wanneer het zeewater wat opwarmt, gaat de alg zich razendsnel vermenigvuldigen. Ze hechten zich dan ook aan elkaar in een gelatine-achtig laagje. Wanneer de alg afsterft worden de resten door de brandingsgolven tot schuim opgeklopt. Bij noordelijke wind drijft dat naar het strand, maar ook de randen van de wadgeulen zijn er soms mee bedekt.

.. dat er op het dijkje bij de Westerplas een bijzondere bank staat?
Behalve ‘de Bank van Banck’ op de grote waddendijk, kent ‘t eiland nog een speciale bank. Deze staat op het dijkje bij de Westerplas en werd er door de familie van Kees Soepboer (1954-2002) geplaatst.

.. dat in april 1830 de eerste (roei)reddingboot op ‘t eiland werd gestationeerd?
De eerste redding door de Schiemonnikoger boot werd op 20 november 1831 verricht. Acht roeiredders haalden vier bemanningsleden van het tussen Schiermonnikoog en Rottum gestrande schip ‘De Goede Verwachting’. Het roeitijdperk werd afgesloten toen in 1942 de motorstrandreddingboot ‘Johan de Wit’ in gebruik werd genomen.

.. dat Schiermonnikoog een grote bijenpopulatie van een speciale soort heeft?
Het is de carnica-bij. Deze bij is erg vriendelijk en steekt niet snel. De soort wordt op ‘t eiland geteeld omdat ze zich daar niet kunnen vermengen met andere bijensoorten en het ras zuiver blijft. Vanaf ‘t eiland worden ze regelmatig aan imkers op het vasteland verkocht. De oorsprong van de carnica-bijen is Sloweniëin het Tal der Bistrica (Oberkrain).

.. dat er vroeger ten oosten van Schiermonnikoog een bewoond eiland genaamd Bosch heeft gelegen?
Tussen de 13e en 16e eeuw lag er tussen Schiermonnikoog en Rottumeroog een bewoond eiland, genaamd Bosch. Tot 1530 was het eiland eigendom van het klooster van Aduard. Het eiland, met daarop het dorpje Cornsant, verdween tijdens de Allerheiligenvloed van 1570 grotendeels in zee waardoor het onbewoonbaar werd. Enkele decennia later groeide het eiland weer iets aan, maar in 1717 verdween Bosch tijdens de kerstvloed in zee.

.. dat veel scholeksters vaak hun hele leven lang bij dezelfde partner blijven?
Scholeksters kunnen soms wel 35 jaar worden. Ieder jaar verdedigen zij hetzelfde territorium en brengen daar hun jongen voort. Hoe langer vogelparen bij elkaar zijn, hoe succesvoller zij jongen voortbrengen. Tijdens hun verbintenis kan de jaarlijkse productie van jongen zelfs verdubbelen. Voor de vogels op ‘t eiland wordt ‘de burgerlijke stand’ al bijgehouden sinds 1983.

.. dat Schiermonnikoog 50 jaar lang een gezondheidskolonie voor ‘bleekneusjes’ heeft gehad (Elim)?
De gezondheidskolonie ‘Elim‘ is in 1922 ontstaan op initiatief van enkele Groninger en Schiermonnikoger zakenlieden (waaronder de heer Woldring uit Groningen en de heer Zigterman die een winkel had aan de Middenstreek). Zij wilden wat doen voor de bleke stadskinderen en meenden dat ook deze kinderen de gelegenheid moesten hebben om aan te sterken aan zee en in de duinen. In een huis aan de Badweg is ‘Elim’ in 1922 begonnen. Er waren dat jaar al direct 24 kinderen. De naam ‘Elim’ had de evangelist Ruurd Folkerts Kuiper bedacht. Hij was voorganger in het evangelisatiegebouw (nu ‘Kittiwake’) aan de Badweg. Na 5 jaar had de eerste verbouwing plaats.In 1933 volgde een uitbreiding en in 1948 kreeg het gebouw “Elim’ zijn definitieve vorm. In 1972 sloot de kinderkolonie haar deuren. Het gebouw is nu het appartementencomplex ‘Vita Maris’ van Landal Greenparks. In september 2006 is het oorspronkelijke ‘Elim’-gebouw gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw.

.. dat Schiermonnikoog een eigen zuivelfabriek heeft gehad?
Voor 1925 hadden de boeren op ‘t eiland het alleenrecht op de verkoop van melk. Ze verkochten de melk rechtstreeks aan mede-eilanders en aan vakantiegasten. In 1933 kreeg Schiermonnikoog een coöperatieve zuivelfabriek. De fabriek is tot 1973 in bedrijf gebleven en werd daarna gesloten omdat verder gaan teveel geld kostte. Het gebouw werd omgebouwd tot twee zomerhuizen. De melk wordt tegenwoordig voor verwerking afgevoerd naar de vaste wal. Jaarlijks gaat er zo’n 3 miljoen liter melk naar de vaste wal.

.. dat er in 1934 maar 10 mensen waren met een telefoonaansluiting?
Tien mensen hadden een telefoonaansluiting op ‘t eiland in 1934. Ook had ‘t eiland maar 1 bus voor het vervoer van passagiers van en naar de boot. En auto’s in 1934? Slechts 1! Dat was de T-Ford van Sake van der Werff.

.. dat ‘t eiland pas enkele weken na de bevrijding zelf bevrijd werd?
Als in mei 1945 op de vaste wal de Nederlandse vlag wappert, houden Wehrmacht en SS-ers het eiland nog in de greep. Pas op 10 juni 1945 wordt ‘t eiland bevrijd door de Canadezen.

.. dat prins Claus in de zomer van 1968 een wadlooptocht naar ‘t eiland maakte?
De tocht werd ‘in alle stilte’ gemaakt en stond onder leiding van gids Jaap Buwalda uit het Groningse Hoogkerk.

.. dat Schiermonnikoog zijn eigen drinkwater produceert?
Vroeger hadden de bewoners van Schiermonnikoog schoon regenwater uit putten om in huis te gebruiken. In 1950 kreeg Schiermonnikoog als eerste Waddeneiland een net voor de waterleiding. Later werd er een pompstation in de Westerduinen gebouwd. Schiermonnikoog en Vlieland zijn de enige twee bewoonde Waddeneilanden die geen drinkwaterverbinding met de vaste wal hebben. Tot de jaren ’90 van de 20e eeuw werd al het drinkwater gewonnen in de Hertebosvallei, die daardoor dreigde uit te drogen. In het kader van het Integraal Waterbeheer is toen een deel van de winning verplaatst naar de Westerplas. Door middel van een pomp in de oude groene dijk, wordt water uit de polder naar de Westerplas gepompt. Op deze manier wordt voorkomen dat veel regenwater ongebruikt wordt afgevoerd naar de Waddenzee, wat vroeger wel gebeurde. Jaarlijks wordt er circa 160.000 kubieke meter water gewonnen op een diepte van circa 70 meter.

.. dat er zich in de Oosterkwelder één van de grootste lepelaarskolonies van Nederland bevindt?
Lepelaars hebben een voorkeur voor de kwelders: het is er veilig en in de omgeving is er voldoende voedsel te vinden. De jonge lepelaars die op ‘t eiland geboren worden, komen al in de loop van november in Afrika aan. Ze zijn dan ongeveer 6 maanden oud. De reis naar Afrika maken de jonge dieren geheel zelfstandig, want familierelaties vallen na het broedseizoen uiteen. De vliegreis duurt ongeveer 2 maanden en is globaal 4500 kilometer. Slechts 20 tot 25% van de op ‘t eiland geboren vogels haalt de Afrikaanse wetlands. De rest sterft onderweg. Dat lage percentage is echter voldoende om de populatie uiteindelijk op peil te houden.

.. dat op 1 januari 2006 de grens van ‘t eiland werd verlegd?
Door het oostwaarts ‘wandelen’ van ‘t eiland behoorde het meest oostelijke deel tot de gemeente Eemsmond en daarmee tot de provincie Groningen. Deze bestuurlijke opsplitsing was vooral vanuit het oogpunt van de rampenbestrijding gezien ongewenst. Daarom werd de grens verlegd. Deze loopt nu in de Eilanderbalg. De provincie Friesland betaalde 274.000 Euro aan de provincie Groningen om Schiermonnikoog op Fries grondgebied te houden. Dat is omgerekend zo’n 0,40 Eurocent per inwoner.

.. dat de ambtsketting van de burgemeester dateert van 16 november 1911?
Tijdens zijn bezoek aan ‘t eiland schonk prins Hendrik de ambtsketting aan het gemeentebestuur op 11 november 1911. De ketting bestaat uit een dubbele ketting die zeven maal wordt onderbroken door het wapenschild van Schiermonnikoog (de monnik dus) en even zoveel malen door een sierlijk zeepaardje, dat als kenmerkend wordt beschouwd voor de door zee omgeven gemeente. Het ontwerp van het zeepaardje is gemaakt door koningin Wilhelmina.

.. dat het binnenste van bunker De Wassermann op 14 mei 2003 (weer) werd opengesteld voor publiek?
Nadat de Wassermann in 1976 om veiligheidsredenen werd afgesloten voor publiek besloot men de bunker weer open te stellen. Vooraf werd gekeken naar de bouwkundige staat van de binnenkant van de bunker en moest er ingestoven zand en gestort puin worden opgeruimd.

.. dat badarts P.J.A. Sluijs in 1881  een pleidooi hield voor de therapeutische waarden van de zon op Noordzeebad Schiermonnikoog?
“Zonneschijn bevordert, meer dan de zonnewarmte alleen, de vorming zowel der roode bloedkleurstof als van het bladgroen en is ook voor den mensch een levensvoorwaarde”.

… dat er in Amsterdam-Noord een ‘schierse straat’ is?