Maak uw keuze

   home

   
  accommodaties
   
    geschiedenis
   
    dorp/bereikbaarheid
   
   bezienswaardigheden   
    vredenhof - bunker wassermann
    vuurtoren -  bezoekerscentrum -
    jachthaven - schelpenmuseum -
    walviskaken - de eendenkooi
   
    nationaal park
   
    bezoekerscentrum
 
   excursies
   
  landschappen/natuur   
   
    activiteiten
   
    verhalen
   
   taal
   
  •  kunstenaars
    en 't eiland
   
    
   
    links   © 2010
   
    mail webbeheerder
   
    inhoudsopgave site
 


 


 
  ■
  wad
 
  ■  polder
 
  ■  westerplas
 
   bos
 
  ■  kwelder
 
  ■  duinen
 
  ■  strand


 


 

Het bos



De bossen op Schiermonnikoog bestaan uit aangeplant dennenbos en van nature ontstaan loofbos.

De familie Bernstorff - één van de vroegere eigenaren van het eiland - liet in het begin van de vorige eeuw dennen aanplanten om het stuivende zand tegen te gaan en voor de houtproductie. Dat laatste was geen succes. Door de extreme omstandigheden groeiden de bomen zo langzaam, dat het onderhoud al snel werd gestopt.

De harde zoute zeewind eist zijn tol op de bomen, vooral aan de rand van het bos.
De naaldbomen in de duinvalleien waaien snel om doordat ze maar een korte penwortel hebben.

In de luwte van het aangeplante bos ontstaan spontaan loofbossen met veel berken.
Natuurmonumenten vormt het naaldbos nu geleidelijk om in een gemend, open bos.


Naaldbos hoort van nature niet thuis op Schiermonnikoog. Het verjongt zich daardoor onvoldoende. De naaldbomen worden oud en gaan dood. Ze waaien snel om bij storm. Daarom moeten er meer loofbomen, zoals berken en eiken, komen. Het beheer is op die ontwikkeling gericht.

  

Bosbeheer voor 1970

De naaldbomen die op Schiermonnikoog staan zijn in het begin van de 20e eeuw, in 1912 en 1919, geplant in opdracht van de toenmalige eigenaar van het eiland, Graaf Von Bernstdorff. Geplant werden corsicaanse den, oostenrijkse den, zeeden en grove den. Ze werden geplant om ze regelmatig te kappen maar mochten later blijven staan als natuurbos. De bomen dienden ook om de verstuiving van duinen te verminderen. Tot 1970 werden in het bos zo nu en dan jonge loofboompjes verwijderd. Men dacht dat ze de naaldbomen zouden verdringen. Dode en zieke bomen werden opgeruimd. Men was bang dat ze ziekten en insectenplagen over zouden brengen op andere bomen. Zo ontstond er een ééntonig naaldbos met bomen van dezelfde leeftijd en dezelfde lengte. Er stonden in het bos nauwelijks jonge bomen. Hierdoor was het bos gevoelig voor storm.

1970-1990

In 1972 en 1973 werden door een paar stormen flinke gaten geslagen in het bos. Op deze open plekken kwamen na een paar jaren jonge loofbomen op. Ook in de luwte van het naaldbos, aan de oostkant ervan, groeiden er meer en meer loofbomen. Er kwamen oude en jonge, lange en kleine en naald- en loofbomen in het bos en daardoor kon het beter tegen stormen. Ook werd duidelijk dat een bos met alleen maar naaldbomen ongunstig zou zijn voor het grondwater. Bij naaldbomen verdampt water namelijk eerder dan dat het op de grond komt. Vanaf toen besloot men dat een bos met zowel naaldbomen als loofbomen veel beter was. De loofbomen mochten groeien en blijven.

Na 1990

Begin jaren negentig bleek dat er weer iets mis was met het bos. De naaldbomen uit 1912 en 1919 dreigen over een aantal jaren ongeveer tegelijk dood te gaan. In 1995 heeft Natuurmonumenten een plan opgesteld om de variatie in het bos nog meer te vergroten. Hoofdlijn in het plan is het maken van enkele kleine open plekken en hier en daar het kappen van enkele bomen (verdunning). De bedoeling is dat op de open plekken jonge bomen gaan groeien, zoals berk, els, eik, lijsterbes en hulst. Dode en zieke bomen zullen in het bos blijven. Omvorming van het huidige bos in een bos met veel loofbomen duurt echter wel zo'n 100 jaar. In de winter van 1995 is het eerste werk begonnen. Op een drietal plaatsen in de Tweede Dennen zijn open plekken gemaakt. Op enkele andere plaatsen is het bos verdund. Een deel van de stammen bleef liggen, het andere deel is afgevoerd. De laatste tijd komen er zelfs hier en daar jonge boompjes van de Corsicaanse dennen op.

Bron: de Vleet, Ecomare
 



  Foto: Sythe Veenje

Informatie opzoeken over dieren in het bos?
Klik hier.
(Bron: Peter Jansen)

naar bovenzijde pagina