Op 19 juli 1989 werd Schiermonnikoog door de nationale commissie parken uitgeroepen tot Nationaal Park. Het beheer valt onder de Vereniging Natuurmonumenten. Alleen het gebied binnen de dijkring waar ook het dorp ligt, valt buiten het natuurgebied dat Natuurmonumenten beheert. Deze dijkring blijft in beheer van Rijkswaterstaat. Deze kustverdediging bestaat aan de Noordzeekust uit een duinenrij en langs de Waddenzee uit een zeedijk.

Bij een nationaal park moeten beheer, natuur- en milieueducatie en natuurgerichte recreatie extra kwaliteit hebben. Binnen het nationaal park lopen enkele bijzondere beschermingsprojecten, namelijk de eendenkooi, de begrazing van de kwelder door koeien, het waterbeheer in de duinen, het bosbeheer en voorlichting en educatie over het Nationaal Park.

Een gebied wordt pas 'Nationaal Park' als er bijzondere landschappen, planten en dieren voorkomen en wanneer mensen het gebied kunnen bezoeken en er over kunnen leren zonder de natuur te veel te verstoren.