|
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
naar bovenzijde pagina
|
|
Wist u...?
88 feitjes
|
|
•
dat
op 26 januari 2012 de heer S. Stellinga burgemeester
werd? |
|
Op
donderdag 26 januari 2012 werd
de heer Sjon Stellinga officieel
geïnstalleerd als burgemeester
van het eiland. De installatie
werd verricht door
de
Commissaris
van
de
Koningin
in
de
provincie
Friesland.
De heer Stellinga volgde Martin
Zijlstra op, die waarnemend
burgemeester was na het vertrek
van burgemeester Bert Swart
(29/3/2011)
|
|
|
|
•
dat
op
zondag 22
januari 2012 een levende bruinvis aanspoelde? |
|
Op het strand spoelde op
zondagochtend 22 januari 2012
een levende jonge bruinvis aan.
Het dier kwam bij harde wind en
hoog water op het strand
terecht. Ook in 2011 spoelden
veel bruinvissen aan. Hoe dat
komt, is niet bekend.
Verschillende instanties doen
hier onderzoek naar. |
|
|
|
•
dat
op
zaterdag 12
november 2011 het nieuwe 'Vissershuis' werd geopend? |
|
Het nieuwe onderkomen van de
KNRM aan de Reeweg is zowel het
boothuis voor de reddingboot
Edzard Jacob, het
kusthulpverlenings-voertuig als
bemanningsverblijf.
 |
|
|
|
•
dat
op 29 oktober 2011 het gedenkteken 'Feurby' (Voorbij)
werd onthuld? |
|
Het gedenkteken - een
overslaande golf - is uitgevoerd
in brons en ontworpen door
Martin Pinsel uit Gennep.
Initiatiefnemer is de heer Piet
Teensma.
De plaquette vermeldt:
'Feurby. Voor alle eilanders die
gebleven zijn op zee of in den
vreemde'. |
|
|
|
•
dat
op 1 december 2010 de veerboot op een zandbank kwam te
liggen? |
|
Op 1 december 2010 kwam de
veerboot om 08.00 uur vast te
liggen op een zandbank. Even na
16.30 uur diezelfde dag kwam de
boot weer los dankzij het
stijgende water.
Foto onder: veerboot in zicht
van de Veerdam gestrand. |
|
|
|
•
dat
Bunkermuseum Schlei in oktober 2010 de 10.000e bezoeker
ontving? |
|
Op 10 oktober 2010 werd de
10.000e bezoeker ontvangen bij
Bunkermuseum Schlei. Het was
Stefan Nienhuis die samen met
zijn zoons Kevin en Wiggert het
museum bezocht.
Hij kreeg een grote bos bloemen
en de familie ontving het
documentatiewerk 'De oorlog in
beeld'. |
|
|
|
•
dat
Middenstreek 42 meer dan 100 jaar een bakkerij was? |
Het pand Middenstreek 42 was in
vroeger tijden een bakkerij. Het
pand is nu eigendom van Jan en
Astrid van der Zaag. Wat vroeger
de bakkerij- winkel was, is nu
een heerlijk ouderwets
snoepwinkeltje.
|
|
|
|
•
dat
de
Eendenkooi en boerderij De Kooiplaats in 2011 het 150
jarig
bestaan vierden? |
|
De eendenkooi op Schiermonnikoog werd in 1861 aangelegd om eenden te
vangen voor de verkoop. In 1960 raakte de eendenkooi buiten gebruik. Met de komst van het
Nationaal Park werd de kooi gerestaureerd.
Boerderij De Kooiplaats vormt samen met eendenkooi een
historische
eenheid op het eiland. |
|
|
|
•
dat
de
Waddenzee het grootste getijdengebied ter wereld is? |
|
Het waddengebied is ruim 500
kilometer lang en 310.000
hectare groot. Dat is net zo
groot als heel Zuid-Holland. De
Waddenzee is 10.000 vierkante
kilometer groot. Met een lengte
van 500 km en een breedte van
gemiddeld 20 km is de Waddenzee
een langgerekte binnenzee. 4.000
kilometer daarvan bestaat uit
droogvallende wadplaten. Daarmee
is de Waddenzee het grootste
getijdengebied ter wereld. |
|
|
|
•
dat
Bert
Swart op 29 maart 2011 afscheid nam als burgemeester? |
Op dinsdag 5 april werd
Bert Swart geïnstalleerd
als burgemeester van de
gemeente Zuidhorn.
Op
dinsdag 29 maart
namen Bert en Paula Swart, als
burgemeestersechtpaar, afscheid
van de gemeente Schiermonnikoog
in het Dorpshuis. Voorafgaand
was er een bijzondere
raadsvergadering met receptie. |
|
|
|
•
dat
op 1
december 2010 de veerboot aan de grond liep? |
Bij het vertrek vanaf 't eiland
liep de veerboot op 1 december
om 07.30 uur aan de grond.
Door de lage waterstand zag men
geen kans bij de veersteiger te
draaien. Een poging om op een
breder stuk vaarwater enkele
honderden meters ten westen van
de steiger te draaien lukte
niet. Achteruit varend nam de
sterke oostenwind het schip
echter in haar greep en
drukte de wind de boot op een
zandbank. Ruim 35 passagiers
moesten wachten op hoog water (8
uur later). |
|
|
|
•
dat
in 1998
de vuurtoren zijn rode kleur kreeg? |
|
|
•
dat
ook
in 1871
precies werd bijgehouden wie er woonden op 't eiland? |
Aantal inwoners: 1066. Te weten
510 mannen en 556 vrouwen. De
gemeente kende: 1 smid, 4
broodbakkers, 13 winkeliers, 2
logementhouders, 11 tappers, 5
timmerlieden, 2 slagers, 5
schippers en 1 rederij
|
|
|
|
•
dat
in september 2009 de eerste huwelijksvoltrekking op het
strand
plaats vond? |
Op vrijdag 4 september 2009 werd
op het strand bij 'Het gat
van paal 10' het eerste
officiële huwelijk per
Balg-express gesloten. In de
luwte van de stuifdijk trouwde
ambtenaar Sytze Schut het
bruidspaar De Jong-Bouman.
|
|
|
|
•
dat
de drie
telefooncellen verwijderd werden in 2009? |
De drie openbare telefooncellen
op 't eiland werden in 2009
verwijderd.
Het gebruik was laag omdat vrijwel
iedereen over een mobiele
telefoon beschikt.
|
|
|
|
•
dat
op 4 augustus 2009 een ree werd waargenomen op 't
eiland? |
|
Op 4 augustus nam eilander Jan
Holwerda een ree waar nabij de
Kooiduinen. Anderen deden ook
melding van de aanwezigheid van
het dier. Het was 15 jaar
geleden dat er ook een ree werd
gespot. Waarschijnlijk ging het
om een mannetje van de vaste
wal, dat geen eigen territorium
kent. Reeën kunnen goed zwemmen. |
|
|
|
•
dat
op 26
juni 2009 de Waddenzee tot
Werelderfgoed werd verklaard? |
|
De Waddenzee is op 26 juni 2009
tot Werelderfgoed verklaard.
Nederland en Duitsland hadden
samen de Waddenzee voorgedragen
bij de Unesco.
Het gebied waar het om gaat
loopt van Texel tot Sylt in
Noord-Duitsland. Het Deense deel
van de Waddenzee komt niet op de
lijst, omdat Denemarken niet bij
de voordracht was betrokken.
|
|
|
|
•
dat
op 9
augustus 2008 het eerste
slikslee-kampioenschap
op 't eiland
plaatsvond? |
|
Op zaterdag 9 augustus 2008 vond
voor de eerste keer op het
eiland het
slikslee-kampioenschap plaats.
Het kampioenschap vond plaats op
het wad ten oosten van de
jachthaven. Er werd deelgenomen
door 14 heren en 8 dames.
Winnaar werd Marco Kortleever
uit Leiden. |
|
|
|
•
dat
op 1 maart 2008 de vogelkijkhut
geplaatst werd bij de Westerplas? |
|
Toen in mei 2006 de eilander
Sytze Schut de titel 'Mooiste
plek van Nederland' won, mocht
hij ook 25.000 euro mee naar
huis nemen. Dit bedrag was het
startkapitaal voor het
realiseren van een grote wens
van Sytze, namelijk een
vogelkijkhut bij de Westerplas.
Met financiële hulp van
gemeente, provincie,
bedrijfsleven, Natuurmonumenten
en nog vele andere gulle gevers
kon op 1 maart 2008 tot
plaatsing worden overgegaan. |
|
|
|
•
dat
het havengebouw bij de
jachthaven op 25 april 2008 werd geopend? |
|
Op 25 april 2008 werd het
havengebouw bij de jachthaven
geopend door gedeputeerde Anita
Andriesen (†). Het gebouw staat op
een terp. In de terp zijn
sanitaire voorzieningen
aangebracht en op de terp staat
het kantoor van de havenmeester
en is er een klein restaurant. |
|
|
|
•
dat
Zaandam iets met Schiermonnikoog
heeft? |
In Zaandam is er een straat die
'Schiermonnikoog' heet.
|
|
|
|
•
dat
in juli
2008 Schiermonnikoog TV
van start ging? |
|
In juli 2008 werd het eigen tv-kanaal
voor 't eiland
een feit:
Schiermonnikoog TV.
Met eilandnieuws,
toeristeninformatie,
gemeentelijke
informatie,
weerberichten en webcambeelden.
Ook felicitaties, koopjes,
foto's en video's kunnen op de
zender worden
getoond. Ontvangst op 't eiland
via
kanaal 23, 487,25
megahertz. |
|
|
|
•
dat
in 1983
de dramaserie 'Het
geheim van Vredenhof' werd uitgezonden? |
|
In 1983 bracht de TROS de
dramaserie Het Geheim Van
Vredenhof op de buis, Voormalig
hoofd TROS Aktua TV Wibo van de
Linde heeft in 1983 de 5-delige
serie Het Geheim Van Vredenhof
geschreven en geregisseerd. Van
maandag 17 juni t/m vrijdag 21
juni 1983 zond de TROS deze
serie uit. Alle rollen werden
gespeeld door amateurs. |
|
|
|
•
dat
Pieter en Margriet vaak
Schiermonnikoog hebben bezocht? |
 |
Pieter van
Vollenhoven en zijn
vrouw prinses
Margriet hebben - in
de periode dat hun
zonen nog klein
waren - veelvuldig
het eiland bezocht.
|
De ruimte en rust op 't eiland
maakten het ook voor hen
mogelijk (bijna) zonder opvallen
vakantie te houden. |
|
|
|
•
dat
Gravin Ursula von Bernstorff een rustplaats kreeg op 't
eiland? |
De
Duitse gravin Ursula von
Bernstorff die op 12 maart 2007
op 80-jarige leeftijd is
overleden, werd bijgezet in het
familiegraf van de Von
Bernstorffs op het het
kerkhof
van de Got Tjark op 't eiland.
Zij was de weduwe van de in 1987
overleden Bechtold Eugen Graaf
von Bernstorff, de laatste
privé-eigenaar van
Schiermonnikoog die het eiland
tot 1945 in zijn bezit had.
|
|
|
|
•
dat
de Vogelkijkhut op zaterdag 17 mei
officieel in gebruik werd genomen? |
Mieke van der Weij,
NCRV-presentatrice, en eilander
Sytze Schut namen op zaterdag 17
mei 2008 de vogelkijkhut aan de
Westerplas op Schiermonnikoog
officieel in gebruik. Samen
knipten ze enkele wilgentenen
door aan het begin van het
vlonderpad dat toegang geeft tot
de kijkvoorziening.
|
|
|
|
•
dat
het ook
op Schiermonnikoog sneeuwde op
Tweede Paasdag 2008? |
Net als in de rest van Nederland
ontkwam Schiermonnikoog niet aan
een sneeuwbui op Tweede Paasdag
(24 maart) 2008. Laura en Jodie
op 't eiland maakten er het
beste van: Sneeuwpret!
|
|
|
|
•
dat
14 december 2007 een
bijzondere dag was voor Henk en Annie Koning? |
Eigenlijk was het een
'150-jarig' jubileum! 50 jaar
getrouwd, 50 jaar op 't eiland
en 50 jaar in het (Konings) huis
op de Middenstreek. In 1956
gingen Henk en Annie (toen nog
verkering) voor het eerst op
vakantie naar 't eiland; een
jaar daarna kwam er een vacature
vrij voor hoofd van de openbare
basisschool op 't eiland, aan
welke functie Henk op 1 januari
1958 begon.
 |
|
|
|
•
dat er in mei/juni 2007 wel heel veel
regen viel op 't eiland? |
|
Eind mei, begin juli 2007 viel
er zoveel neerslag op 't eiland
dat maïs-
en grasland onder water kwamen
te staan. Waterschap Fryslân
stuurde een noodpomp naar 't
eiland (capaciteit 10 kub per
minuut) die het water naar de
Waddenzee loosde. |
|
|
|
•
dat toeristen en muggen niet echt
samen gaan? |
In de week van 16 juli 2007 ging
't eiland gebukt onder een
muggenplaag. Ten gevolge van de
zachte winter en de natte zomer
hadden de muggen zich flink
vermenigvuldigd. De overlast van
was zodanig, dat sommige
vakantiegangers hun biezen
pakten. De winkels op Schier
deden goede zaken: de
anti-muggenspray vloog de deur
uit. |
|
|
|
•
dat
een kwal uit elkaar ploft in zoet
water? |
|
Een kwal ploft uit elkaar als
hij in zoet water belandt. Het
lichaamsvocht van de kwal heeft
namelijk precies hetzelfde
zoutgehalte als het zeewater. Er
vindt geen waterafgifte of
–opname plaats. Een kwal drinkt
niet, plast niet en zweet niet.
Een kwal heeft daarom geen
beschermende huid. Als een kwal
in zoet water terechtkomt zwelt
hij op, waarna hij uit elkaar
ploft. |
|
|
|
•
dat
'Schiermonnikoog' ook in Zuid-Afrika voorkomt? |
Marry Zaal kwam tijdens haar
verblijf in de Limpopo Valley in
Zuid-Afrika - dichtbij de grens
met Zimbabwe - bijgaand bord
tegen.
Is daar vroeger een
oud-Schiermonnikoger
neergestreken? |
|
|
|
•
dat Schiermonnikoog een
dorpsomroeper heeft? |
De heer Jelle Woudstra zorgt
voor het omroepen van
aankondigingen voor onder meer
vergaderingen, uitverkoop,
kaartavonden en bazaars. |
|
|
|
•
dat koningin Beatrix op
13 juni 2007 't eiland bezocht? |
In het kader van een
streekbezoek aan Noord-Groningen,
bezocht koningin Beatrix op
woensdag 13 juni 2007 't eiland.
Veel volk op de been en geen
dranghekken. Dat is koninklijk
bezoek op
e lytje pole!
(foto: Hilbert de Vries)
|
|
|
|
•
dat acteur Rutger Hauer
op 12-jarige leeftijd z'n 'filmdebuut' maakte
in een promotiefilmpje over 't eiland? |
In 1944 werd acteur Rutger Hauer
geboren.
Op
12-jarige leeftijd maakte hij
zijn onofficiële filmdebuut in een promotiefilmpje over de rust
en ruimte van 't eiland.
|
|
|
|
•
dat
op 12 januari 2007 het nieuwe gemeentehuis werd
geopend? |
Op 12 januari 2007 werd het glas
geheven na de officiële en
feestelijke opening van de
nieuwbouw van het gemeentehuis.
De opening werd verricht door de
commissaris van de Koningin, de
heer Nijpels
(op foto samen met toenmalig burgemeester
Bert Swart).
|
|
|
|
•
dat
op 16
november 2006 de windvaan werd
teruggeplaatst? |
Op
donderdagmiddag, 16 november 2006,
werd de met
bladgoud gerestaureerde windvaan
teruggeplaatst op de toren van de Got Tjark
in het centrum van het dorp.
'De kroon op het werk' na een
grondige restauratie van
toren en kerk. |
|
|
|
•
dat
op 21
december 2006 het hoogste punt werd bereikt bij
de bouw van het nieuwe havengebouw? |
Op donderdag 21 december 2006
werd de staalconstructie
geplaatst voor de bovenbouw van
het nieuwe havengebouw. Daarmee
werd tevens het hoogste punt van
deze bouw bereikt.
|
|
|
|
•
dat u in de herfst 'dronken
vogels' kunt waarnemen? |
Vogels weten de duindoornbes erg
te waarderen.
Uitgerust
met scherpe, puntige snaveltjes,
lusten ze wel pap van de bessen.
Met 'verstrekkende gevolgen'. In
de herfst, als de bes rijp is,
ziet men boven de duinen
regelmatig vogels vliegen met
een ietwat onzekere
laat-maar-waaien-gang. Van de
duindoorn die in hun maag is
gaan gisten, worden ze dronken. |
|
|
|
•
dat op het eiland
volgens
oud gebruik het nieuwe jaar wordt
ingeluid met de knallen van het carbid-schieten? |
Carbid-schieten was in vroeger
dagen een oud gebruik waarbij
met men behulp van een brok
carbid en een stevige (melk) bus
flinke knallen liet horen om de
boze geesten voor het nieuwe
jaar te verjagen. |
|
|
|
|
•
dat
er in
Nederland 21 soorten meeuwen
voorkomen
waarvan 7 soorten regelmatig op de wadden?
|
Zeven van de 21 meeuwensoorten
komen geregeld voor op de
wadden, zoals de zilvermeeuw, de
stormmeeuw
(foto rechts),
de kleine mantelmeeuw, de grote
mantelmeeuw, de kokmeeuw, de
dwergmeeuw en de zwartkopmeeuw.
De meesten broeden ook op de
waddeneilanden.
|
|
|
|
•
dat op 7
oktober 2006 de veerdam onder water stond? |
Springtij
in combinatie met harde wind
zorgde er op zaterdag 7 oktober
2006 voor dat passagiers twee
uur langer dan normaal aan boord
moesten blijven. De veerdam
stond onder water, zodat bussen
en auto's aanvankelijk geen
passagiers konden ophalen.
|
 |
|
|
•
dat
Sint op
18 november 2006 een speciaal cadeau
meebracht voor burgemeester Bert Swart? |
Sint gaf aan toenmalig burgemeester Swart een
grote bus 'Brasso' (koperpoets) zodat
voortaan iedere maand het koperen dak van het
nieuwe gemeentehuis gepoetst kan
worden.
|
 |
|
|
•
dat
Sint op
24 november 2007 per SAR helikopter aankwam
op het eiland? |
Sint belandde per abuis op
Ameland, maar de helikopter van
de SAR bracht hem uiteindelijk
toch naar Schiermonnikoog.
|
 |
|
|
•
dat er in oktober 2006 drie concertvleugels
'aanspoelden' bij paal 5? |
Op het strand van
Schiermonnikoog 'spoelden' in
oktober 2006 bij paal 5 drie
concertvleugels aan. Het was
een project van kunstenaar Florentijn
Hofman uit Rotterdam in het
kader van het
Kamermuziekfestival 2006, dat
van 30 september t/m 5 oktober
2006 op het eiland plaatsvond.
|
Twee van de drie vleugels. |
|
|
•
dat in november 2006 het waterpeil
tijdens zware storm erg hoog kwam? |
In
de nacht van 31 oktober op 1
november 2006 woedde een zware
noordwesterstorm . Buien met
uitschieters tot windkracht 10
teisterden het eiland. Door
de storm werd het water in de
Waddenzee opgestuwd. Aan de
zuidkant van het eiland werd een
waterstand gehaald van 3.59 +
NAP. Op verschillende plekken
ontstond schade. Zo moest
bijvoorbeeld de "activiteitenbus" van
Atelier Schier het
ontgelden en raakte het talud
bij de aanlegsteiger flink beschadigd.
|
Beschadigd talud bij
havengebouw op steiger
|
|
|
•
dat het zand op het strand van het
Schiermonnikoog anders is dan
de zandkorrels van bijvoorbeeld Zuid-Holland en Zeeland?? |
Het zand van Schiermonnikoog is
heel fijn, wit zand.
Tijdens de laatste ijstijden
stond de Noordzee droog. Tijdens
stormen woei zand uit het
noorden van de Noordzee naar ons
toe. Ook het ijs heeft hier
misschien wel zand heen geduwd.
Toen de zeespiegel weer steeg
omdat het ijs smolt, vormde de
branding grote zandbanken van
zand. Schiermonnikoog bestaat
vrijwel geheel uit dat zand.
De zandkorrels op het strand van
Zuid-Holland en Zeeland zijn
veel dikker en bruiner van
kleur. Dat zand komt uit de
bergen en is door de rivieren
naar zee gebracht.
|
 |
|
|
•
dat Prins Bernhard in 1993 voor
het laatst naar Schiermonnikoog kwam?
|
Prins Bernhard kwam in 1993 naar
het eiland om de opening van de
nieuwbouw van het
bezoekerscentrum te verrichten.
Omdat zelfs Hotel Van der Werff
geen rose champagne op voorraad
had, bracht de adjudant van de
prins zelf een fles mee. Op de
foto helpt de adjudant de prins
in zijn jas. Links op de foto
toenmalig burgemeester
Boekhoven.
|
|
|
|
•
dat Schiermonnikoog pas in het jaar 1924 over
elektriciteit
ging beschikken?
|
In 1924 werd op het eiland een
elektriciteitscentrale ('De
Centrale') in
bedrijf genomen. Toen in 1976 de
stroom via kabels vanaf de vaste
wal kwam werd het
elektriciteitsgebouw een
natuurinformatiecentrum:
'Bezoekerscentrum De Oude
Centrale'. Aanvankelijk een
gemeentelijk centrum. Vanaf 1989
is het centrum onderdeel van het
Nationaal Park.
|
|
|
|
•
dat schuimvorming op het
strand veroorzaakt wordt door de schuimalg?
|
|
Oorzaak van deze schuimvorming
is een microscopisch klein algje
dat de toepasselijke naam
schuimalg heeft. In het
voorjaar, wanneer het zeewater
wat opwarmt onder invloed van de
zon, gaat de alg zich razendsnel
vermenigvuldigen. Ze hechten
zich dan ook aan elkaar in een
gelatine-achtig laagje. Wanneer
de alg afsterft worden de resten
door de brandingsgolven tot
schuim opgeklopt. Bij
noordelijke wind drijft dat naar
het strand, maar ook de randen
van de wadgeulen zijn er soms
mee bedekt. |
|
|
|
•
dat er op het dijkje bij de
Westerplas een bijzondere bank staat?
|
Behalve 'De bank van Banck' op
de grote waddendijk, kent het
eiland nóg een speciale bank.
Deze staat op het dijkje bij de
Westerplas en werd er door
familie van Kees Soepboer
(1954-2002) geplaatst.
|
|
|
|
•
dat in april 1830 de eerste (roei)reddingboot
op het eiland werd
gestationeerd?
|
De eerste redding door de
Schiermonnikoger boot werd op 20
november 1831 verricht. Acht
roeiredders haalden vier
bemanningsleden van het tussen
Schiermonnikoog en Rottum
gestrande schip 'De Goede
Verwachting'. Het roeitijdperk
werd afgesloten toen in 1942 de
motorstrandreddingboot 'Johan de
Witt' in gebruik werd genomen
(foto rechts).
|
|
|
|
•
dat er op 22 augustus 2001 een meervleermuis werd
gevangen op
't eiland?
|
|
De medewerkers van het
Vogelringstation Schiermonnikoog
troffen op 22 augustus 2001 'een
vreemde vogel' in hun netten.
Het betrof een vleermuis die
zich behoorlijk had verstrikt in
het net. Het dier werd
natuurlijk bevrijd en er werd
een foto gemaakt. Uiteindelijk
werd de soort vastgesteld: een
meervleermuis (Myotis dasycneme).
|
|
|
|
•
dat
er in augustus wind/waterhozen boven het waddengebied
voorkomen?
|
 |
In de maand augustus kunnen we windhozen
waarnemen boven het waddengebied en de
Noordzee. Een windhoos ontstaat meestal als
de bovenlucht koud is het het zeewater erg
warm. Dan ontstaat een werveling die als een
slurf uit de wolken naar beneden komt. Soms
bereikt een windhoos het water, wat hij dan
opslurpt. Dan spreken we van een waterhoos.
Zo trok op 4 augustus 2006 een windhoos over
de camping van kampeerboerderij Springfield.
Op de camping werden enkele bomen ontworteld
en vliegt een voortent de lucht in. De
gasten komen met de schrik vrij. Bovenstaande foto maakte de heer G. Molema
uit Haren in augustus 2006. De foto toont een windhoos boven
het eiland.
|
|
•
dat
u op het strand van Schiermonnikoog barnsteen
kunt vinden?
|
Barnsteen is hard geworden hars
van bomen. In het Tertiair (zo'n
40 miljoen jaar geleden) lag er
op de plek waar nu het
Waddengebied ligt, naaldbos. De
resten van dit bos liggen nog
steeds onder de zeebodem. Het
meeste ervan is vergaan, maar de
boomhars is versteend. Soms
wordt het oude bos door de
golven wat blootgewoeld. Met
oostenwind beweegt het barnsteen
zich met de turfresten van de
bomen naar het strand. Op die
dagen kunt u soms veel barnsteen
vinden. De beste kans op
barnsteen heeft u door de
donkere houtresten af te
speuren. Goede plekken zijn de
randen en hellingen van
geultjes, waar het met laagwater
vrij komt te liggen.
|
|
|
|
•
dat
Schiermonnikoog een grote bijenpopulatie van een
speciale soort heeft?
|
Het is de carnica-bij. Deze bij is erg
vriendelijk en steekt niet snel. De soo rt
wordt op 't eiland geteeld omdat ze zich
daar niet kunnen vermengen met andere
bijensoorten en het ras zuiver blijft. Vanaf
het eiland worden ze regelmatig aan imkers
op het vasteland
verkocht.
De oorsprong van de carnica-bijen die op het
eiland Schiermonnikoog staan, is Slowenië in
het Tal der Bistrica (Oberkrain).
|
|
•
dat er
vroeger ten oosten van Schiermonnikoog een bewoond
eiland,
genaamd 'Bosch', heeft gelegen?
|
Tussen de 13e en 16e eeuw lag er tussen
Schiermonnikoog
(links op kaartje)
en Rottumeroog
(rechtsboven op kaartje)
een bewoond eiland, genaamd 'Bosch'.
Tot 1530 was het eiland
eigendom van het klooster
van Aduard. Het eiland, met
daarop het dorpje Cornsant,
verdween tijdens de
Allerheiligenvloed van 1570
grotendeels in zee, waardoor
het onbewoonbaar werd.
Enkele decennia later
groeide het eiland weer iets
aan, maar in 1717 verdween
Bosch tijdens de Kerstvloed
voorgoed in zee.
|
|
|
•
dat veel
scholeksters vaak hun hele leven lang bij dezelfde
partner blijven?
|
 |
Scholeksters kunnen soms wel 35 jaar
worden. Ieder jaar verdedigen zij hetzelfde
territorium en brengen daar hun jongen
voort. Hoe langer vogelparen bij elkaar
zijn, hoe succesvoller zij jongen
voortbrengen. Tijdens hun verbintenis kan de
jaarlijkse productie van jongen zelfs
verdubbelen. Voor de vogels op 't eiland
wordt de 'burgerlijke stand' al bijgehouden
sinds 1983.
|
|
•
dat
Schiermonnikoog 50 jaar lang een gezondheidskolonie
voor 'bleekneusjes' heeft gehad? ('Elim')
|
 De
gezondheidskolonie 'Elim'
is in 1922 ontstaan op initiatief
van enkele Groninger en Schiermonniker zakenlieden
(waaronder de heer Woldring uit
Groningen en de de heer Zigterman
die een winkel had aan de
Middenstreek). Zij wilden wat doen
voor de bleke stadskinderen en
meenden dat ook deze kinderen de
gelegenheid moesten hebben om aan te
sterken aan zee en in de duinen.
In een huis aan de Badweg is 'Elim'
in 1922 begonnen. Er waren dat jaar
al meteen 24 kinderen. De naam 'Elim'
had de evangelist
Ruurd Folkerts Kuiper bedacht.
Hij was voorganger in het
evangelisatiegebouw (nu Kitiwake)
aan de Badweg.
Na 5 jaar had de eerste
verbouwing plaats. In 1933 volgde
een uitbreiding en in 1948 kreeg het
gebouw 'Elim' zijn definitieve vorm.
In 1972 sloot de kinderkolonie
haar deuren.
Het gebouw is nu het
appartementencomplex Vita Maris van
Landal Greenpark. In september 2006
is het oorspronkelijke 'Elim'-gebouw
(helaas) gesloopt om plaats te maken voor
nieuwbouw.
Bron: 'En zij kwamen in Elim aan'
van Henk Staal.
|
|
•
dat er begin oktober 2003 voor het eerst
veldmuizen
werden gesignaleerd op het eiland?
|
Begin oktober 2003 kwamen bij werkzaamheden
op de Kooiboerderij een aantal levende
muizen tevoorschijn. Floris Talsma vond deze
muizen "anders dan anders" en wist er één te
vangen. Hij vond de korte staart van h et
diertje opmerkelijk. Een deskundige kwam tot
de conclusie dat we hier te maken hadden met
de veldmuis. En dat betekende voor de fauna
van Schiermonnikoog: een nieuwe diersoort!
Tot en met 2002 zijn er nooit resten van
veldmuizen aangetroffen in de braakballen
van kerkuilen die op het eiland broeden. Aan
de vaste wal is het broedsucces van de
kerkuil vaak afhankelijk van de
veldmuizenstand: hoe meer veldmuizen hoe
meer jonge kerkuilen. Volgens Theun Talsma
worden er nu wel meer torenvalkjes
gesignaleerd dan voorheen.
De veldmuizen maken hun holen en gangen
graag in de dijk. Dat is niet zo goed voor
de stevigheid van de zeewering en daarom
worden ze daar ook weggevangen. Hoe de
dieren op het eiland terecht zijn gekomen is
onbekend.
|
|
•
dat
Schiermonnikoog een eigen zuivelfabriek heeft gehad? |
Voor 1925 hadden de boeren op het eiland het
alleenrecht op de verkoop van melk.
Ze verkochten de melk rechtstreeks aan
mede-eilanders en aan vakantiegasten. In
1933 kreeg Schiermonnikoog een coöperatieve
zuivelfabriek. Die fabriek is tot 1973 in
bedrijf gebleven en werd daarna gesloten
omdat verder gaan te veel geld kostte.
Het gebouw werd omgebouwd tot
twee zomerhuizen
(foto rechts).
De melk
wordt tegenwoordig voor verwerking afgevoerd naar de wal.
Jaarlijks gaat er zo'n drie miljoen liter
melk naar de vaste wal.
|
 |
|
|
•
dat
de wadpier zes jaar oud kan worden?
|
De wadpier heeft een lengte van ongeveer 25
centimeter en leeft in een u-vormige buis in
de wadbodem. Met zijn kop 'beukt' hij tegen
de wanden van deze 'buis' zodat ze stevig
worden. Aan de - uitgepoepte - krulvormige
hoopjes zand op de wadbodem is zijn
aanwezigheid te herkennen.
|
|
|
•
dat er in 1934 maar 10 mensen waren met een
telefoonaansluiting?
|
Tien mensen hadden een telefoonaansluiting
op het eiland in 1934. Ook had het eiland
maar 1 bus voor het vervoer van passagiers
van en naar de boot. En auto's in 1934?
Slechts 1! Dat was de T-Ford van Sake van
der Werff.
|
|
|
•
dat de Noordzeekrab wel 6
kilogram zwaar kan worden? |
|
De Noordzeekrab is de grootste krab
in Nederland. Zijn rugschild kan
zo'n 20 cm lang en 30 cm breed
worden. Rugschild en poten zijn
roodbruin van kleur en hij heeft
duidelijk zwarte punten aan de
vingers van zijn scharen. De buik is
geelachtig van kleur.
Noordzeekrabben hebben 4 paar
looppoten en 1 paar schaarpoten. De
looppoten zijn wat korter dan de
schaarpoten. Het achterlijf is, net
zoals bij alle andere krabben, onder
het lichaam geslagen. Aan het
achterlijf kan u zien of u met een
mannetje of vrouwtje te maken hebt.
Bij het vrouwtje is het veel breder
dan bij het mannetje.
 |
|
achterlijf mannetje
____________________
achterlijf vrouwtje
|
|
•
dat
't
eiland pas enkele weken na de bevrijding zélf
bevrijd
werd? |
Als in mei 1945 op de vaste wal de
Nederlandse vlag wappert, houden Wehrmacht
en SS-ers het eiland nog in de greep. Pas op
10 juni 1945 wordt 't eiland bevrijd door de
Canadezen.
|
|
•
dat
de rotgans in 1 minuut zo'n 300 happen neemt
en dat een koppel van 2000 ganzen bij elkaar geen
uitzondering is? |
Rotganzen
(foto rechts)
en brandganzen zijn massaal aanwezig in het
voorjaar. Begin maart storten brandganzen
zich op de uitlopende kwelderplanten. Na een
vetvoorraad te hebben aangelegd, vliegen ze
verder richting broedgebieden. Elk jaar
vindt halverwege april wisseling van de
wacht plaats met de rotgans.
|
|
•
dat op
3 augustus 2006 de 10.000-ste fitis geringd werd door het
Vogelringstation op het eiland? |
De ring-activiteiten starten altijd vanaf 15
juli met het klaarmaken en opz etten
van de netten. Het ringen begint in de loop
van de tweede week van juli en duurt tot
ongeveer half november.
|
|
•
dat
het op de wadden ander weer is dan in de rest van het
land? |
Hans Vugts, professor meteorologie aan de
VU: "De zon schijnt vaker op de wadden; de
zee maakt de zomers koeler en de winters
zachter. Maar in de herfst regent het weer
vaker op het eiland vergeleken met de vaste
wal".
In de zonnigste maand van de vorige eeuw,
mei 1989, scheen de zon op Schiermonnikoog
330 uur. In zowel augustus 1975 als augustus
1979 was er op het eiland sprake van een
hittegolf van 4 tropische dagen. De warmste
dag in de vorige eeuw op het eiland was op 4
augustus 1990 met 32,8 graden.
|
|
•
dat
de
schelp 'de Amerikaanse zwaardschede' in augustus 1982
voor het
eerst werd gevonden op het strand van Schiermonnikoog? |
Deze soort komt oorspronkelijk voor langs de
Noord-Amerikaanse oostkust. In de jaren '70
wordt hij voor het eerst aangetroffen bij de
Duitse waddeneilanden. Er wordt
verondersteld dat de schelp via het
ballastwater van een schip, op weg naar
Hamburg, in Europa is ingevoerd. Overal waar
de schelp terecht kwam, groeiden de aantallen
in drie tot vier jaar sterk. Nu is de schelp
op veel stranden in West-Europa de meest
voorkomende.
|
|
•
dat er
op het strand wel zo'n 150 verschillende
soorten schelpen aanspoelen?
|
| |
|
•
dat
een zeester geen last krijgt van over-vermoeide voeten? |
De gewone zeester heeft 5 'armen'. Aan de
onderzijde daarvan zitten honderden voetjes,
die hij afzonderlijk van elkaar kan bewegen.
De voetjes zijn voorzien van zuignapjes,
waardoor hij zich stevig aan iets kan
vasthouden. Zeesterren leven van schelpen.
Wanneer de zeester bijvoorbeeld een
mossel heeft gevonden, vouwt hij zijn armen
om de schelp en begint met de zuigvoetjes
aan de kleppen te trekken. Eerst kan de
mossel dat nog wel weerstaan, maar na
verloop van tijd verslappen de spieren die
de schelp dicht houden. De zeester is nu in
het voordeel: wanneer enkele van zijn
zuigvoetjes moe zijn geworden, schakelt hij
nieuwe in. Na een poosje gaat de mossel open
en stulpt de zeester haar maag naar buiten:
de mossel wordt opgegeten; alleen twee lege
kleppen blijven over.
|
|
•
dat
prins Claus in de zomer van 1968 een wadlooptocht naar
Schiermonnikoog maakte? |
De tocht werd 'in alle stilte' gemaakt en
stond onder leiding van gids Jaap Buwalda
uit het Groningse Hoogkerk.
|
|
•
dat
één kokkel per uur een halve liter water filtert? |
 |
De kokkel leeft zo'n 5
centimeter in de bodem. Door
middel van twee buisjes (sifons)
houdt het dier contact met het
water. De kokkel filtreert
plankton en dood organisch
materiaal uit het water. Per uur
wordt zo een halve liter water
gefilterd. Elke paar weken wordt
op die manier al het
water in de Waddenzee door
de kokkels gefilterd!
|
|
|
•
dat
Schiermonnikoog zijn eigen drinkwater produceert? |
Vroeger haalden de bewoners van
Schiermonnikoog schoon regenwater uit putten
om in huis te gebruiken. In
1950
kreeg Schiermonnikoog als eerste
waddeneiland een net voor de waterleiding.
Later werd er een pompstation in de Westerduinen gebouwd.
 |
Schiermonnikoog en
Vlieland
zijn de enige twee bewoonde waddeneilanden
die geen drinkwater-verbinding met de vaste
wal hebben.
Tot de jaren negentig van de vorige eeuw
werd al het drinkwater gewonnen in de
Hertenbosvallei,
die daardoor dreigde uit te
drogen.
|
In het
kader van het Integraal Waterbeheer is toen
een deel van de winning verplaatst naar de Westerplas. Door middel van een pomp in de
oude groene dijk wordt water uit de polder
naar de Westerplas gepompt. Op deze manier
wordt voorkomen dat veel regenwater
ongebruikt wordt afgevoerd naar de
Waddenzee, wat vroeger wel gebeurde.
Jaarlijks wordt er ca. 160.000 kubieke meter
water gewonnen op een diepte van ca. 70
meter.
|
|
•
dat
zich in de Oosterkwelder op Schiermonnikoog één van de
grootste
lepelaarskolonies van Nederland bevindt? |
Lepelaars hebben een voorkeur voor de
kwelders: het is er veilig en in de omgeving
is voldoende voedsel te vinden.
De jonge lepelaars, die op Schiermonnikoog geboren
worden, komen al in de loop van november in Afrika
aan. Ze zijn dan ongeveer 6 maanden oud . De reis
naar Afrika maken de jonge dieren geheel zelfstandig
want familierelaties vallen na het broedseizoen
uiteen. De vliegreis duurt ongeveer twee maanden en
is globaal 4500 kilometer. Slechts 20 tot 25% van de op
Schiermonnikoog geboren lepelaars haalt de
Afrikaanse wetlands. De rest sterft onderweg. Dat
lage percentage is echter voldoende om de populatie
uiteindelijk op peil te houden.
|
|
• dat
op 1 januari 2006 de grens van Schiermonnikoog werd verlegd? |
|
Door het oostwaarts ‘wandelen’ van
Schiermonnikoog behoorde het meest
oostelijke deel van het eiland tot de
gemeente Eemsmond en daarmee tot de
provincie Groningen. Deze bestuurlijke
opsplitsing van het eiland was vooral vanuit
het oogpunt van de rampenbestrijding gezien
ongewenst. Bij een ramp of calamiteit is
namelijk de gemeente Schiermonnikoog de
meest voor de hand liggende bestuurlijke
partij om handelend op te treden. Daarom
werd besloten de grens tussen de gemeente
Schiermonnikoog en de gemeente Eemsmond te
verleggen. Deze loopt nu in de Eilanderbalg.
Hiermee is 0,7 km² land en 7 km² water van
de gemeente Eemsmond toegevoegd aan de
gemeente Schiermonnikoog.
|
•
dat
de vuurtoren van Schiermonnikoog zichtbaar is tot op 28
zeemijlen? |
|
|
•
dat u zich soms helemaal
alleen
kunt wanen op het grote strand
van Schiermonnikoog? |
|
|
•
dat onder Schiermonnikoog de dikste kleilaag zit van
heel Nederland?
|
Dit soort haast ondoordringbare aardlagen
bestaan uit dicht opeengepakte klei en
sediment en worden door geologen aquitards
genoemd.
|
|
|
•
dat
de ambtsketting van de burgemeester dateert van 16
november 1911?
|
 Tijdens
zijn bezoek aan het eiland schonk prins
Hendrik de ambtsketting aan het
gemeentebestuur op 11 november 1911. De
ketting bestaat uit een dubbele ketting die
zeve n maal wordt onderbroken door het
wapenschild van Schiermonnikoog (de monnik
dus) en even zoveel malen door een sierlijk
zeepaardje, dat als kenmerkend wordt
beschouwd voor de door zee omgeven gemeente.
Het ontwerp van het zeepaardje is gemaakt
door koningin Wilhelmina.
|
Aanvullende
informatie:
Prins Hendrik
bezocht ieder jaar
het eiland, hij
logeerde dan in
hotel Van der Werff
en zocht zodoende
contact met de
toenmalige
burgemeester Van den
Berg. Deze was in
zijn oude kloffie in
de tuin aan het werk
toen prins Hendrik
arriveerde (1910).
"Koninklijke
Hoogheid, het is mij
een bijzondere eer U
te mogen ontvangen,
maar helaas, U ziet
dat ik er niet op
gekleed ben. Staat U
mij toe dat ik me
verkleed en zou U zo
vriendelijk willen
zijn een ogenblik
bij mijn vrouw in de
huiskamer plaats te
nemen, zodat ik in
de gelegenheid wordt
gesteld om mij om te
kleden.", sprak
burgemeester Van den
Berg.
Mevrouw Van den Berg
zag de prins vanuit
haar woonkamer
aankomen. Ze had net
Charlotte, haar
oudste dochter, op
de po gezet. Ze
griste het kind van
de po en schopte
deze onder een
stoel. Prins Hendrik
komt binnen en met
een formeel gebaar
biedt ze Zijne
Koninklijke Hoogheid
de stoel aan,
waaronder zij
zojuist de po had
gedropt.
Inmiddels heeft Van
den Berg zich
verkleed en komt in
zijn nette pak,
compleet met
ambtsketting om, de
kamer binnen.
De reactie van de
prins was: "Maar
burgemeester, wat
een armetierige
ambtsketting draagt
u! Volgend jaar als
ik hier terug kom,
krijgt u van mij een
betere dan dit
simpele ding."
Zo gezegd, zo
gedaan. Het jaar
daarop meldt de
prins zich weer en
overhandigt
burgemeester Van den
Berg een zwarte
leren doos, met
daarin de ambtsketen
met het wapen van
Schiermonnikoog, met
daartussen de
zeepaardjes. De
prins vermeldt
daarbij dat de
zeepaardjes zijn
ontworpen door zijn
vrouw, koningin
Wilhelmina.
|
|
|
|
•
dat
er nogal eens wat aanspoelt op het strand van
Schiermonnikoog?
|
* 10 april 2003:
Honderden flessen limonade met een inhoud
van 2 tot 3 liter spoelen aan. Ze zijn
afkomstig van een containerschip dat drie
weken daarvoor een deel van de lading
verloor ter hoogte van het eiland. Het schip
was op weg naar Zuid-Afrika. Van hetzelfde
schip spoelden op 7 april 2003 al koelkasten
en beeldschermen aan.
* 23 mei 2006:
Op de uiterste oostpunt van het eiland wordt
een griend
(Globicephala melas)
gevonden, een walvisachtige van 5 meter lang
met een gewicht van 940 kilo. Zie foto
hieronder.
* 9 februari 2007:
Een
levende bruinvis spoelt aan op Schiermonnikoog en wordt
op het strand gevonden door Cees Soepboer
van Natuurmonumenten.
De bruinvis, een vrouwtje van anderhalve meter, had verwondingen aan de
staart. Het dier werd overgebracht naar het Dolfinarium
waar het kan herstellen.
* 10 maart 2007:
Een dode witflankdolfijn wordt aangetroffen
op het strand bij paal 7.
* 11 november 2007:
Op meest oostelijke puntje van 't eiland
spoelt een Duitse boei aan.
* 30 januari 2008:
Tijdens een ritje over het strand van
Schiermonnikoog vond Theun Talsma jl.
woensdag 30 januari een zeekoet onder de
olie. Hoewel er steeds minder vogels het
slachtoffer worden van stookolie, blijven er
vogels die de dupe worden.
* 18 mei 2008:
Zondagochtend 18 mei
2008 vond Theun Talsma een
zeehond met een net om zijn hals op het strand van
Schiermonnikoog.
De zeehond was ondanks het net om
zijn hals erg agressief. Hierdoor
lukte het Talsma niet om de zeehond
mee te krijgen.
Talsma heeft zoon Floris van huis
opgehaald om de zeehond te vangen en
in de daarvoor bestemde mand te
stoppen. Het net zat erg diep in de
huid gesneden en de zeehond had
waarschijnlijk veel pijn.
Het dier werd overgebracht naar Pieterburen.
* 29 december 2008:
Floris en Alieke Talsma van Schiermonnikoog
deden op 29 december een opmerkelijke
vondst. Op de Balg - de uiterste oostpunt
van het eiland - vonden zij een dode zeehond
in een overall. Vermoedelijk is het
onfortuinlijke dier in een overboord
gegooide overall gezwommen en verdronken.
(foto: Floris Talsma)
 |
|
• dat
het binnenste van bunker De Wassermann op 14 mei 2003
(weer) werd opengesteld voor publiek?
|
Nadat de Wassermann in 1976 om
veiligheidsredenen werd afgesloten voor
publiek besloot men de bunker weer open te
stellen. Vooraf werd gekeken naar de
bouwkundige staat van de binnenkant van de
bunker en moest er ingestoven zand en
gestort puin worden opgeruimd.
|
|
•
dat in de
Utrechtse wijk Lunetten een straat vernoemd is naar 't
eiland?
|
|
|
•
dat
de VVV-Schiermonnikoog in 1999 honderd jaar bestond?
|
|
Het huidige VVV kantoor aan de Reeweg 5,
9166 PW Schiermonnikoog.
Tel. 0519 -531 233
of 0519 - 531 900
>
website: klik hier.
|
|
•
dat
in de Noordzee koudwaterkoraal voorkomt?
|
Thijs de Boer van het eilander
schelpenmuseum vond de stukjes koraal
(rechts op foto) op
het strand van Schiermonnikoog op 24
november 2004 ter hoogte van paal 12. Dit
koraal zat vastgegroeid op een emmer. Het
koraal komt voor aan de Engelse zuid- en
westkust en langs de Ierse kusten.
Kijk ook eens op de website van het
Schelpenmuseum. |
|
|
•
dat bad-arts P.J.A. Sluijs in 1891 een pleidooi hield voor de
therapeutische
waarden van de zon op Noordzeebad Schiermonnikoog?
|
|
"Zonneschijn
bevordert, meer dan de zonnewarmte
alleen, de vorming zowel der roode
bloedkleurstof als van het bladgroen en
is ook voor den mensch een
levensvoorwaarde."
|
|
•
dat bezoekers
op het strand van Schiermonnikoog gelukkig niet al te
veel
zwerfvuil achterlaten. Dat is maar goed ook als u hieronder
kijkt...
|
De levensduur van zwerfvuil:
1. Patatbakje (vergaat nooit)
2. Glazen fles (1.000.000 jaar)
3. Bierblikje (50 jaar)
4. Kauwgom (20-25 jaar)
5. Plastic Flesje (5-10 jaar)
6. Sinaasappelschil (1-3 jaar)
7. Sigarettenpeuk (2 jaar)
8. Kartonnen beker (half jaar)
9. Klokhuis (14 dagen)
|
|
•
dat
het soms
tropisch kan zijn op het eiland?
|
|
Tijdens een regionale hittegolf
in 1990 haalde Schiermonnikoog
op 4 augustus 1990 maar liefst 32,8 graden
Celcius. |
|
naar bovenzijde pagina
terug naar beginpagina
|
|
