|
|


Fredenhaf
Yn de lete fan de dûne,
fier fan hús yn fraimden greeuwn
Het so mannich múede swalker
hier in latste rastplaits feeuwn
De see noom him wal op,
maar wúe him tach net haude
Bracht him wier nooi de kust
der wes de stomper feeuwn
Soms troch brút geweld ferminkt,
maar liet ús derieuwr sweje
Syn nome faak net bekint
nach syn gebeurtegreeuwn
Ienfaudlich is it graf,
maar ieuwral leit de stilte
Wat krimpe, in blom,
in strúk, in krús.
Hier sjongt de lets syn liet,
hier rieuwzje saft de halmen
Al is it yn fraimden greeuwn,
hy is tach feilich thus.
Lambert Wiersma
(uit: Herfsttridden)

Sake van der Werff

plattegrond

Wyb Jan
Groendijk,
beheerder Vredenhof
|
Vredenhof
Drenkelingen-kerkhof
Door de eeuwen heen zijn er vele drenkelingen aangespoeld op
Schiermonnikoog.
Tot vermoedelijk 1800 werden deze drenkelingen in de duinen
begraven. In de loop van de 19e eeuw werd dit echter verboden en
moesten drenkelingen begraven worden op een Algemene Burgerlijke
Begraafplaats.
Zweeds vrachtschip
In 1863 liep een Zweeds vrachtschip aan de grond bij
Schiermonnikoog. De bemanningsleden spoelden in de dagen na de
schipbreuk aan op het strand bij paal 7. Zij werden uiteindelijk
begraven achter de waterkerende duinenpartij van het zogeheten
'Groene Glob' (schuin tegenover het huidige Vredenhof).


In 1906 werd er weer een drenkeling gevonden. Deze werd begraven aan
de noordzijde van de Reddingsweg, tegenover het zogenoemde 'Zweedse
kerkhof'. Dat is nu de plek pal naast de ingang van het huidige Vredenhof.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen er meer drenkelingen, zowel
geallieerden als Duitsers, die naast de drenkeling van 1906 werden
begraven.
Initiatiefnemers Vredenhof
|
In 1917 werd er een vereniging in het leven geroepen die zich bezig
ging houden met het drenkelingen kerkhof. De initiatiefnemers waren
Ruud Fenenga (oud-kapitein op de zeilvaart en leraar/directeur van
de Zeevaartschool in Amsterdam), Theunis Riekert Visser (boer en
vinder van twee drenkelingen in 1917) en Rink de Boer (veehouder).
|

Vredenhof in de beginjaren. |
Zij haalden Cornelis Visser (jachtopziener in dienst van Graaf Von Bernstorff) en Sake van der Werff (hotelhouder en voormalig
veldwachter) erbij.

Door schipbreuk bleven er drenkelingen aanspoelen, die hun laatste
rustplaats op Vredenhof hebben gekregen.

Tweede Wereldoorlog

Met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog steeg het aantal drenkelingen
die op Vredenhof hun laatste rustplaats kregen. Naast zeelieden,
geallieerden en
Duitsers, liggen er ook geallieerde piloten, die aangespoeld waren
nadat hun vliegtuig neergeschoten was boven de Noordzee en Franse
soldaten uit Duinkerken die met de stroom
mee op Schiermonnikoog belandden. Evenals in de Eerste Wereldoorlog
werden ook nu Duitse drenkelingen begraven op Vredenhof.
> Zie ook artikel onderaan deze pagina (klik)
 |
< Krantenartikel van 25 juni 1942.
De 'Engelsche vlieger' die in dit bericht wordt genoemd,
was Reginald William Arthur Turtle.
Bron: 'Vredenhof', Sietse van der Hoek
ISBN 90-254-1866-x Uitg. Contact
|
> Zonder onderscheid naar nationaliteit werden omgekomen
soldaten met militaire eer begraven. Op de foto rechtsde ter
aarde bestelling van een niet nader geïndentificeerde
1ste luitenant van de RAF. Inselkommandant Bohr salueert
(19 mei 1943).
Bron: 'Vredenhof', Sietse van der Hoek
ISBN 90-254-1866-x Uitg. Contact |

|

Na de Tweede Wereldoorlog zijn er nog een aantal drenkelingen
begraven, de laatste in 1968.
|
Vredenhof:
Eenvoudig is het graf,
maar overal ligt de stilte,
wat schelpen, een bloem, een struik, een kruis.
Hier zingt de leeuwerik zijn lied,
hier ruist zacht het helmgras.
Al is ’t in vreemde grond,
hij is toch veilig thuis.
(Gedicht van Lammert Wiersma) |
 |
Anna
Davosic over Vredenhof
Uit haar afstudeerproject 2010 aan de
Kunstacademie (fotografie) van Utrecht.
Vredenhof is een unieke
drenkelingenbegraafplaats, gelegen in de
duinen van Schiermonnikoog. Meer dan 100
door de zee aangedreven slachtoffers hebben
hier een zeer waardige rustplaats gekregen.
Het overgrote deel, bijna honderd soldaten,
spoelde tijdens de Tweede Wereldoorlog aan.
De oorlog heeft de begraafplaats gevormd.
De kracht van het hedendaagse Vredenhof is,
denk ik, het uniforme karakter. De plekken
waar alle soldaten liggen zijn teruggebracht
tot een gelijk graf met een stenen
omlijsting en daarin een bed van schelpen en
een gelijke marmeren steen. Zij delen
hetzelfde stukje grond en hetzelfde graf,
ongeacht hun nationaliteit, religie of rang.
Fransman, Canadees, Duitser, Jood, en een
Engelsman liggen naast elkaar. De omgekomen
militairen hebben daarmee een hele
bijzondere laatste rustplek gekregen.
Nergens anders ter wereld vindt men een
dergelijke begraafplaats.

De begraafplaats is vandaag de dag een
oorlogsmonument. En waar op de meeste
'gewone' begraafplaatsen het persoonlijke
graf centraal staat, staat op Vredenhof het
oorlogsgraf centraal. Vredenhof zoals de
mens het vandaag de dag bezoeken kan, toont
de slachtoffers van de oorlog en niet de
soldaat zelf. De zeer rijke en bovendien
bewaarde geschiedenis van de soldaten op
Vredenhof wordt niet getoond.
Juist dit materiaal zet ik voor mijn
afstudeerproject in. Dit doe ik door voor
elke soldaat een persoonlijk monument te
maken in de vorm van een unieke box waarin
de hele geschiedenis van de soldaat zit. Op
deze manier wordt de persoonlijke
geschiedenis van elke soldaat bewaard en
voor altijd opgenomen in het collectieve
geheugen van de mens. Zij worden op deze
wijze het gezicht van alle soldaten die in
de Tweede Wereldoorlog omkwamen.
|
|
naar bovenzijde pagina
terug
naar pagina bezienswaardigheden
|
|