Beluisteren van
        eilander
        volkslied.

-------------------------
Eerste en tweede couplet van
het eilander volkslied


Fier, heel fier fan't drokke livven,
Mooi de gotte see ferbeeuwn,
Leit in plak, dat us so nooi is,
Dat is us gebeurtegreeuwn.
Tichtby wer de brauning klond're,
Op'e banken feur de waal,
Heersden wy de aiste klanken,
Fan us meuje memmetaal.
Heersden wy de aiste klanken,
Fan us meuje memmetaal.

Wer it darp so jaif en freeuwnlik,
Schul gie yn it tichte grien,
Yn'e lete fan de dune,
Feilich het us wids der stien.
O, wat het dy lytje pole,
Us toch fole, fole jeeuwn,
Wer w'aik swalkje, wer w'aik winje,
Tink w'oon us gebeurtegreeuwn.
Wer w'aik swalkje, wer w'aik winje,
Tink w'oon us gebeurtegreeuwn
-------------------------


Lezen: De gelijkenis van de Verloren Zoon in het Schiermonnikoogs.
Klik hier.



Gedichten in het Schiermonnikoogs



Klik hier voor een pagina
met twee liederen in
de eilander taal


De Taalroute
















 

.

De Schiermonnikoogse taal

Op Schiermonnikoog is lange tijd niet het Nederlands maar het Schiermonnikoogs de voertaal geweest. Vanaf 1900, toen er een zeevaartschool was gevestigd en het toerisme op het eiland toenam, begon de Nederlandse taal de taal van de 'Eilanders' geleidelijk te verdringen. Ook de opkomst van radio- en later televisie - drukten hun stempel op de oude tradities. Het 'Eilanders', een geheel eigen taal, verwant aan het Middeleeuws Fries, wordt nu nog maar door zo'n 80 mensen gesproken.

Ruim dertig jaar geleden meldden zich na een oproep in de Dorpsbode van Schiermonnikoog zestig deelnemers voor de taalcursus Schiermonnikoogs. Tot oktober 2009 waren er eilanders en 'fraimdschyters' (vreemdelingen) die deze met uitsterven bedreigde taal onder de knie wilden krijgen. Ongeveer 80 van de ruim 900 eilanders zijn de taal nog machtig. De taal is verwant aan het Oud Fries en het Noordfries (zoals dat nog gesproken wordt op de noord Duitse waddeneilanden Amrum en Föhr).

De 'Taalplúech'

In een lokaal van de Inspecteur Boelensschool kwam daarom sinds 1974 een groep van zo'n twintig deelnemers aan de cursus Schiermonnikoogs bij elkaar. Ouderen van dik tachtig tot en met twintigers, eilanders en niet-eilanders. Gevorderden en beginnelingen. Samen vormden zij de 'taalplúech' die zich tijdens de wintermaanden op de eilander taal stortten.

Voormalig schoolhoofd Henk Koning (foto) stond in 1974 samen met Martha Karst (foto onder) aan de wieg van het onderwijs in de eilander taal. Eind oktober 2009 werd de Taalpluéch opgeheven. "De rek was er uit", aldus Henk Koning.

Ondanks enkele oproepen in onder meer De Dorpsbode was er onvoldoende animo om met voldoende deelnemers verder te gaan. Zie ook: De taalroute (klik).

Eilander woordenboek

Els Perdok-van Bon was bij de Taalplúech altijd van de partij. Zij bedacht woorden in het Schiermonnikoogs voor nieuwe begrippen als rollator (steunkar) en televisie (tillefysy). Acht jaren noeste arbeid gingen vooraf aan het woordenboek dat zij maakte en dat uitgegeven werd in 2001. Het woordenboek omvat 400 bladzijden en 30.000 woorden.

Op vrijdag 2 december 2011 ontving mevrouw Els Perdok-van Bon uit handen van de burgemeester een Koninklijke onderscheiding (lid in de orde van Oranje Nassau) voor haar inzet voor de Eilander taal.
 

Dat de tiid nach fier wazze mei, dat de laste klanken fan ús meuje taal, mooifúersd wezze op 'e wiin, fersteeuwe ieuwr de ieze en ferswiine sille yn de eeuwneendichheid.

Dat de tijd nog ver mag zijn, dat de laatste klanken van onze mooie taal, meegevoerd worden op de wind, verstuiven over de aarde en zullen verzwinden in de oneindigheid.

Het eilander volkslied: Klik hier.
Het laden heeft enkele seconden nodig.

NB: Op 't eiland vindt u op 9 plaatsen een gedicht in de eilander taal,
dit is de zogeheten 'Taalroute'. Bij de VVV is tegen een klein bedrag een folder te verkrijgen met de plaatsbepaling (kaartje) en de Nederlandse vertaling.

__________________________________________________________
 

  * Muziek op deze pagina: 'De famde fan de lytje Pole'
     (radio-opname uit 1951). Te vinden op de CD 'Eilander liêten' ,
      CDSC 9701.

 

* terug naar beginpagina website