|
|
terug naar overzicht
van verhalen
|
Luchtbrug naar het
eiland in de winter van
1963
Bron:
Leeuwarder Courant 11 februari 2003
|
De Waddenzee was in de winter van 1963 een grillige
ijsvlakte. IJsgang maakte het onmogelijk te
varen. De eilanden waren verstoken van
vervoer tot vliegtuigen werden ingezet. Een
enkeltje Leeuwarden- Schiermonnikoog door de
lucht kostte ƒ12,50. Eilander jongeren
mochten mee voor ƒ5,00. Ondanks de ijsgang
slaagden enkele veerboten met alleen
goederen en brandstof een aantal malen erin
de westpunt van het eiland te bereiken. Zo
werd de ergste nood gelenigd. De mensen
moesten door de lucht. |
|
Sneeuwduinen ,, Kom op jongens, graven!’’ Een groep eilanders baant met een schop
een pad door de hoge sneeuwduinen op het Westerstrand. De doorgang
is noodzakelijk om goederen en vooral brandstof die de veerboten aan
boord hebben, achter de sneeuw- en duinenrij te brengen.
Schiermonnikoog is een zwarte vlek in een witte omgeving die veel
weg heeft van de Poolzee. Meters hoge sneeuwduinen, ijsrotsen,
schotsen geven het wad een macaber maar boeiend gezicht.
In het dorp huppelen
de konijnen en hazen rond. Op zoek naar voedsel. De fazanten laten
zich uit de hand voeren. Honderden andere vogels zoals scholeksters
vinden de dood.
Landingsbaan

Iedere dag zwaait gemeentelijke voorman Harm Kruijer de rood-wit-blauwe banier. Op de geïmproviseerde landingsbaan loodst hij de
vliegtuigen naar binnen. Het zijn 'Beavers'
(foto rechts), die de post en kranten
maar ook passagiers vervoeren. Het eilander isolement wordt met de
dagelijkse luchtbrug opgeheven.
Einde vorst?
Eind januari halen eilanders opgelucht adem. De dooi valt in. Maar
het optimisme wordt snel de kop ingedrukt. Een paar dagen later
regeert koning winter opnieuw.
De Beavers blijven komen en gaan. ,, Hij komt. De veerboot haalt
het”, schalt het op 7 februari door het dorp. De mensen van rederij
Wagenborg slaagden erin met de veerboot de westpunt van het eiland
te bereiken. De noodzakelijke brandstof kan worden gelost. De
kachels kunnen weer branden.
IJswandelaars
Schiermonnikoog krijgt in die barre maanden te maken met een nieuw
vorm van toerisme. IJswandelaars die veelal vanaf Hornhuizen de
oversteek wagen. Onbekendheid met het wad maar vooral de grilligheid
van de natuur breek het merendeel zuur op.
Eilanders schieten
te hulp en brengen een aantal veilig naar het dorp. Eenmaal op het
eiland wagen de meesten zich niet aan de terugtocht. Zij kopen een
kaartje voor de Beaver en vliegen naar Leeuwarden.
De ijswandelaars brengen enige eilanders op het idee een route uit
te zetten. Wadkenner Klaas Hellinga verkende enige dagen het wad. ,,
En dan besluiten we te gaan’’, zegt Bouke Henstra. De zon schijnt
als Klaas Hellinga, zijn zoon Clive, Bouke Henstra, Hessel Zijlstra
en Jan Berend Bazuin goedgemutst en bij licht vriezend weer aan de
route naar Hornhuizen beginnen. Een peulenschilletje, denken ze. Het
pakt anders uit. IJsbergen van soms wel 5 meter hoog versperren de
doortocht (foto
rechts). De schotsen vragen veel van de conditie. Henstra: ,,
Onderweg komen we een groepje met eilander Henk Visser tegen. Zij
willen naar Schiermonnikoog maar keren halverwege terug. Het was
afzien. Ik heb me vele malen afgevraagd waar we aan begonnen
waren.’’ Rond twee uur bereiken ze de Groningse kust. In Hornhuizen
smaakt de warme koffie extra lekker.
Vier eilanders maken
de barre tocht terug. ,, We zijn hier gekomen en dan lukt de
terugreis ook’’, zegt gids Hellinga. Jan Berend gaat niet mee. Hij
gaat naar Groningen om zijn zieke moeder te bezoeken. Na ruim vijf
uren klunen en klauteren, glijden en vallen komen de vier op het
eiland aan. Een auto brengt hen naar het dorp.
Twee dagen later
trekt Jilt Visser de hoge laarzen aan. Een uur later is hij terug.
De wind en de vorst maakt van het wad een onherbergzaam oord met
enkel valkuilen. Eind februari raakt Schiermonnikoog geheel
geïsoleerd. Een dagenlange dikke mist maakt vliegtochten onmogelijk.
Eindelijk dooi
Begin maart valt de dooi in en is de Waddenzee weer bevaarbaar.
Henstra nu: ,, Wij waren de laatsten die de tocht over het ijs
hebben gemaakt. Ik denk niet dat dit feit herhaald zal worden. De
strenge winters van toen zijn voorbij en de zwaardere motoren van
een veerboot of ijsbrekers zorgen er voor dat het eiland over zee
bereikbaar blijft.’’

Eilanders graven een doorgang naar
de veerboot.
Foto Bouke
Henstra

terug naar overzicht van verhalen
naar bovenzijde pagina |
|